Psychologia dziś - 2 / 2019 / Spis treści

Wstęp

Naturalna świadomość

Słowo świadomość ma tak wiele znaczeń i jest używane w tak różnych kontekstach, że nierozsądnie byłoby pisać o świadomości bez wyjaśnienia, co oznacza w danym kontekście. Dla współczesnego neuronaukowca, biologa, psychologa i filozofa umysłu świadomość jest, albo powinna być, synonimem doświadczenia umysłowego. Co to oznacza?

Zobacz więcej

Praktycznie

Trudny problem świadomości

Badania nad świadomością przestały być domeną tylko filozofów i psychologów. Zajmują się nią także specjaliści od neuronauk, a nawet fizycy. Co nam proponują?

Zobacz więcej

Coś większego niż my sami

Świadomość czasem może wyjść poza ego i pozwolić nam spojrzeć na coś z wyższego poziomu. Jeżeli się na niego wzniesiemy, to, co się dzieje na zewnątrz, przestaje mieć znaczenie, bo wszystko, co nam potrzebne do szczęścia, mamy już w sobie.

Zobacz więcej

fot. Getty Images Poland

Paradoksalna świadomość

Świadomość – cóż bardziej oczywistego? To ona, jak sądzimy, jest podstawą naszej racjonalności i wolnej woli. Czy naprawdę? A może realizuje tylko to, co już wcześniej zostało przesądzone w podświadomości? Czy świadomość zawsze przybywa spóźniona?

Zobacz więcej

fot. Getty Images Poland

Myślisz, że myślisz?

Świadome myślenie, sądy i wola to... złudzenie – twierdzi Peter Carruthers. Wyłaniają się one bowiem z procesów, które pozostają dla nas ukryte.

Zobacz więcej

fot. Getty Images Poland

Dobrze skojarzeni

Wydaje się nam, że rozważnie, z namysłem wybieramy kogoś, z kim chcemy spędzić życie. Czy to możliwe, żeby o tej najważniejszej decyzji życiowej przesądzały nieświadome procesy?

Zobacz więcej

fot. Getty Images Poland

Odnajdź się we śnie

Działa jak najlepsze spa, gabinet odnowy biologicznej połączony z terapią antystresową i wylęgarnią twórczych pomysłów. Sen – nieraz skracamy go, zarywamy noce. Co tracimy? Czym ryzykujemy?

Zobacz więcej

fot. Getty Images Poland

Czy ktoś tam jest?

Jak rozpoznać, czy pacjent jest świadomy? Czy podtrzymywać go przy życiu, jeśli od miesięcy czy lat nie reaguje na żadne bodźce? Przydałby się jakiś próbnik świadomości. Czy istnieje coś takiego?

Zobacz więcej

fot. Getty Images Poland

Widzenie świata

Świadoma percepcja pozwala nam rozkoszować się smakiem czekolady, zimnym wiatrem na górskiej przełęczy, zapachem bzu, szumem wielkiego miasta. Nasze poczucie tożsamości zaczyna się tam, gdzie zaczyna się świadoma percepcja.

Zobacz więcej

rys. getty images Poland

Granice świadomości

Boimy się, by sztuczne systemy nie zdobyły świadomości... i odmawiamy jej zwierzętom, nawet gdy wszystko przemawia za tym, że ją posiadają.

Zobacz więcej

fot. Getty Images Poland

To, co widoczne, a niewidzialne

„Patrzyłem, ale nie widziałem” to jeden z najczęstszych typów wypadków drogowych z udziałem samochodu i roweru – auto potrąca rowerzystę, a kierowca twierdzi potem, że go nie widział. I mówi prawdę.

Zobacz więcej

fot. Getty Images Poland

Grunt pod perswazję

Gdy pytamy kogoś o opinię, ta osoba psychologicznie robi krok w tył. Zamiast o opinię prośmy zatem o radę. Osoba w takiej sytuacji zbliża się do nas psychologicznie – robi pół kroku w naszym kierunku. I w efekcie jest bardziej przychylna wobec naszego pomysłu czy prośby.

Zobacz więcej

rys. getty images Poland

Mądrość z serca

Czasem warto wyciszyć paplaninę racjonalnego umysłu. Stworzymy w ten sposób przestrzeń dla intuicji. Myślmy jednak mądrze i wystawiajmy nasze intuicje na próbę. Jeśli nie przejdą testu, odrzućmy je.

Zobacz więcej

fot. Getty Images Poland

Złudzenia zombie

Wydaje nam się, że jesteśmy panami samych siebie. Że dokładnie wiemy, co się z nami dzieje i kontrolujemy to, co robimy. Wydaje nam się.

Zobacz więcej