Psychologia dziś - 2 / 2008 / Spis treści

Wstęp

dOKŁADKA 28

W jednym ze swoich wystąpień przedwyborczych Hilary Clinton opowiedziała, jak podczas wizyty w Bośni przed 12 laty znalazła się w samym centrum ognia. Jej wspomnienia były niezwykle żywe i szczegółowe.

Zobacz więcej

Laboratorium

Autobiografia wydanie poprawione

Pamiętasz jarmark z dzieciństwa? Przejażdżkę balonem wypełnionym gorącym powietrzem? Ojciec cię tam zabrał, oto jego zdjęcie. Bałeś się, ale on cię uspokoił... Stałeś się dzięki temu bardziej ufnym człowiekiem. To był ważny dzień...

Zobacz więcej

Dzieciństwo we mgle

Pierwsze trzy lata naszego życia pokrywa mgła niepamięci. Doświadczenia z tego okresu decydują w dużym stopniu o tym, jacy jesteśmy, a jednocześnie nie mamy do nich świadomego dostępu w pamięci. Jak wyjaśnić ten paradoks?

Zobacz więcej

Ciągle lepsi i szczęśliwsi

Grzeszki naszej pamięci są zarazem naszą siłą.Pozwalają nam dobrze o sobie myśleć. Dzięki nim mamy poczucie, że się rozwijamy, a doświadczane trudności przeminą.

Zobacz więcej

Kadry żywe i fałszywe

Wybitny psycholog poznawczy, Ulric Neisser, wspominał moment, gdy dowiedział się o ataku na Pearl Harbour. Pamiętał, że ta wiadomość zastała go w trakcie śniadania. Słuchał wówczas transmisji meczu baseballa.

Zobacz więcej

Słowa kładą się cieniem

Spróbuj opisać czyjąś twarz, brzmienie głosu, smak wypitego wina... Nie jest to proste. Bywa nawet niewskazane, bo im dokładniej opisujesz swoje wspomnienie, tym bardziej je zacieniowujesz. I gorzej pamiętasz.

Zobacz więcej

Na końcu języka

Zdarza się, że nie możemy sobie przypomnieć jakiegoś słowa. Znamy je, wiemy, na jaką literę się zaczyna i ile ma sylab. Choć mamy je na końcu języka – wciąż nam umyka.

Zobacz więcej

Świadek zeznaniem grzeszy

Czyż jest dowód lepszy niż ten, że ktoś coś widział, słyszał i zapamiętał, jak było? Sądy ufają zeznaniom naocznych świadków. Na ich podstawie każdego roku w samych tylko Stanach Zjednoczonych skazuje się blisko 80 tysięcy osób.

Zobacz więcej

Znane i nieznane

Bywa, że w nowym miejscu, gdzie jesteśmy pierwszy raz, mamy poczucie, że już tu byliśmy, że wiemy, co jest za rogiem. Albo osoba, którą dopiero co poznaliśmy, wydaje nam się znajoma. Magia? Dowód na reinkarnację?

Zobacz więcej

Na tropach pamięci

Sądzimy, że albo coś zapamiętujemy, albo nie. Badania nad pamięcią ujawniają, jak bardzo złożone są jej mechanizmy. Jak wiele procesów i rodzajów pamięci pozwala nam utrwalić to, co było, jest, a nawet będzie.

Zobacz więcej

Wzgórze wspomnień

Szanujmy wspomnienia, bo warto coś mieć, gdy zbliży się nasz fin de siècle – śpiewają Skaldowie. I mają rację. Ale nie musimy się kłopotać o wspomnienia. Wrócą do nas, gdy skończymy 50 lat.

Zobacz więcej

Zdążyłeś nie przyjść w przewidzianej porze

Zadzwoń do mnie jutro. Pamiętasz? – za dwa dni imieniny u Baśki. Aha, i weź lekarstwo wieczorem – słyszymy często. Lub sami planujemy, co mamy zrobić za kilka godzin czy dni. Aby tak się stało, musimy o tym pamiętać.

Zobacz więcej

Ukryta (prze)moc reklamy

Choć trudno w to uwierzyć, być może mamy zapisany w pamięci każdy obraz lub spot reklamowy, jaki widzieliśmy. I choć go nie pamiętamy, wpływa na nasze zachowania i decyzje.

Zobacz więcej

Zapominanie na żądanie

Chciałoby się o tym jak najszybciej zapomnieć. Badania dowodzą, że jesteśmy w stanie tego  dokonać. Nie oznacza to jednak, że niechciane wspomnienia przestają wywierać wpływ na nasze zachowanie.

Zobacz więcej

Uda(wa)na utrata pamięci

Zaburzenia pamięci symulują ci, którzy chcą wyłudzić odszkodowanie. Gdy je dostają, cudownie zdrowieją. Czy można odróżnić prawdziwe zaburzenia od symulacji choroby?

Zobacz więcej

Zagubieni na dobrze znanej drodze

Oto bliska nam osoba stała się apatyczna, mniej się interesuje różnymi sprawami. A jednocześnie jest bardziej drażliwa. Wczoraj znów zrobiła awanturę, bo nie mogła znaleźć zdjęć. O czym to może świadczyć? – wyjaśnia prof. Tadeusz Parnowski.

Zobacz więcej

Zaklęcie na zapamiętanie

Z wielu leków, które miały pomóc chorym z poważnymi ubytkami pamięci, dziś coraz częściej korzystają ludzie zdrowi, by oszukać zmęczony umysł. Czy można to robić bezkarnie?

Zobacz więcej

Pamięć skrojona na miarę

Bywają ludzie o pamięci niezwykłej. Wystarczy, że raz spojrzą na stronę i już ją pamiętają. Marzymy, by mieć takie możliwości, choć tak naprawdę wystarczy nam ta pamięć, którą mamy – i którą możemy rozwijać. A jak to robić?

Zobacz więcej