Psychologia dziś - 1 / 2006 / Spis treści

Laboratorium

Nierozłączne nauki dwie

Naukowcy – szczególnie młodzi – mają poczucie, że neuronauki to gorąca dyscyplina, ciekawsza, bardziej dynamiczna, bliższa odkrycia głębokich tajemnic umysłu niż „staromodna” psychologia, która zatrzymała się w czasach kwestionariusza i stopera. Czy rzeczywiście mają rację? Czy psychologia może tylko czerpać z możliwości neuronauk, a sama nie jest w stanie im niczego dać? 

Zobacz więcej

Przed nami neuroprzyszłość

Świadomość to mniej niż jeden promil działalności mózgu. Nawet procesy myślowe, z których tak jesteśmy dumni, nie są świadome. Mówimy często, że jakaś myśl czy rozwiązanie właśnie wpadły nam do głowy. Wcześniej jednak kora czołowa wykonała ogromną pracę, żeby znaleźć najbardziej prawdopodobne rozwiązanie i podsunąć je naszej świadomości jako złotą myśl – tłumaczy profesor Andrzej Wróbel, pomysłodawca utworzenia neurokognitywistyki w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej.

Zobacz więcej

Od mózgu do umysłu

Po raz pierwszy w historii wiemy dostatecznie dużo, aby pokusić się o stworzenie teorii łączącej stany mózgu z subiektywnie odczuwanymi wrażeniami i stanami umysłowymi. Innymi słowy – wiemy wystarczająco dużo, aby połączyć badania nad mózgiem i psychologię.

Zobacz więcej

W poszukiwaniu wolnej woli

Czy wyposażony w świadomość człowiek posiada w ogóle wolną wolę? Czy nowoczesne neuronauki mogą dać na to pytanie odpowiedź? Na początek musiałyby wyjaśnić, czym jest ta świadomość. Wolność woli może występować tylko wówczas, gdy dana jednostka posiada możliwość alternatywnego wyboru działania.

Zobacz więcej

Daleko nam do sztucznego mózgu

Czy możliwe jest zbudowanie sztucznego mózgu? Jeśli chodzi o mózg człowieka, to odpowiedź brzmi: nie. Nie oznacza to jednak, że nie można zbudować żadnego sztucznego mózgu. 

Zobacz więcej

Ludzkie emocje maszyn

Kontakty międzyludzkie, personalne, to gra, w której uczestniczą minimum dwie osoby. Gracze zasiadają do gry, znając i respektując jej zasady – jeśli chcą, by ich kontakty były owocne. Co by się jednak stało, gdyby jednego z graczy zastąpić maszyną albo programem komputerowym imitującym osobę?

Zobacz więcej

Rozum w sieci przemieniony

Wzorowane na budowie mózgu sieci neuropodobne już wkrótce otworzą kolejną wielką epokę w nauce. Epokę sztucznej inteligencji, w której maszyny będą przyswajać wiedzę szybciej i używać jej skuteczniej niż ludzie. 

Zobacz więcej

Coraz więcej mózgu w duszy...

Jak działa mózg? Od kilkuset lat naukowcy próbują rozgryźć zasadę funkcjonowania tej „machiny”. Wykorzystywane obecnie w badaniach nowoczesne metody z pogranicza psychologii i medycyny przybliżają nas znacznie do rozwiązania tej zagadki.

Zobacz więcej

Myśli i uczucia płyną z prądem

Po mózgu krąży prąd elektryczny – to dzięki niemu myślimy, czujemy, rozumiemy. Fizycy, matematycy, chemicy, biolodzy i psychologowie łączą swe siły, aby śledzić jego ścieżki. Wspierając się wzajemnie, coraz lepiej rozumieją, w jaki sposób i gdzie ów prąd powstaje, dlaczego w danym momencie biegnie akurat do tego a nie innego miejsca. 

Zobacz więcej

Człowiek – istota nieprzewidywalna

A może problem nie w tym, żeby stworzyć od razu jedną ogólną teorię, która wyjaśni nam wszystkie zjawiska psychiczne? Może postęp ma się dokonywać poprzez poszukiwanie wielu koncepcji odnoszących się do pewnych fragmentów rzeczywistości psychicznej, które kiedyś przekształcą się w jeden system wyjaśniający zachowania człowieka i pozwalający trafnie je przewidywać w realnym świecie? – zastanawia się profesor Andrzej Eliasz, współzałożyciel i rektor Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej.

Zobacz więcej