Onomastyka

- (od gr. ónōma, czyli imię) to dział językoznawstwa zajmujący się nazwami własnymi, czyli odnoszącymi się do konkretnych przedmiotów. Głównymi jej działami są: antroponimia (od gr. ánthrōpos – człowiek), która bada nazwy osobowe, oraz toponimia (od gr. topos – miejsce), która dotyczy nazw miejscowości.

Jak mówi przysłowie: nomen est omen (imię jest wróżbą). Według Erica Berne’a, twórcy analizy transakcyjnej, imiona mogą być nośnikami skryptów przekazywanych przez rodziców, wyrazem ich oczekiwań i aspiracji. Nadając imię, opiekunowie chcą, by dziecko rozwinęło pewne cechy (Miłosz), kontynuowało tradycje rodzinne (imię ojca czy dziadka), zyskało opiekę Bożą (imiona teoferyczne, jak Bogumił), miało lepsze życie. To dlatego w rodzinach o niskiej pozycji socjoekonomicznej częściej można spotkać małe Andżeliki i Arlety.

Zgodnie z efektem samej ekspozycji imiona bardzo rzadkie wydają się mniej atrakcyjne. Badania na Uniwersytecie Harvarda wykazały, że studenci o rzadkich imionach mieli gorsze oceny niż ci o imionach popularnych.

Z imionami związane są też stereotypy i skojarzenia. Badania na ten temat prowadził Albert Mehrabian, emerytowany profesor Uniwersytetu Kalifornijskiego, a w Polsce dr Krystyna Doroszewicz z Uniwersytetu SWPS razem z Ewą Stanisławiak. Okazało się, że pewne skojarzenia podzielane są z powszechnością godną uwagi. Na przykład osoby o imieniu Mateusz czy Wiktoria uchodzą za inteligentne, a Franciszek lub Zofia kojarzą się z sumiennością. Jeśli takie skojarzenia z imieniem często się w danej społeczności powtarzają, mogą – poprzez mechanizm samospełniającej się przepowiedni – wpływać na zachowanie osób je noszących.

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus