Esencjalizm

– wymiar organizujący spostrzeganie grupy; oznacza przekonanie, że dana grupa jest naturalna, ma jasno określone granice i jest niezmienna w czasie. Sprowadza się więc do traktowania grupy, jakby była ona podobna do gatunku zwierząt.

Przypisywanie członkom grupy jakiejś kategorii niezmiennej i warunkującej ich właściwości esencji sprawia, że taka kategoria postrzegana jest jako wyrazista i mająca niezmienne granice, a zarazem homogeniczna, bo wszystkie jej elementy odbierane są jako mające tę samą esencję. Traktowana jest ona jako część naturalnego porządku, ontologiczny byt niezależny od myśli i działań, a także pewnik we wnioskowaniu, co zamyka proces poznawania takiej grupy.

Nick Hasam, Louis Rothschild i Donald Ernst poprosili studentów, by ocenili 40 kategorii społecznych pod względem szeregu właściwości. W analizie czynnikowej ujawnili dwa wymiary używanych określeń: jednym był esencjalizm, drugim zaś reifikacja grup, czyli traktowanie ich jak bytów.

Postrzeganie grup jako realnie istniejących i „naturalnych” bytów prowadzi, jak wskazują badania, do stereotypizowania przedstawicieli tych grup oraz do tendencyjności w postrzeganiu ich. W sytuacji konfliktu czy zagrożenia esencjalizm może podkreślać odrębność grupy własnej od obcej, a także wzmacniać międzygrupowe uprzedzenia.

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus