Ego

(z łac. ja) – termin ma różne znaczenie zależnie od koncepcji, w jakiej jest używany. W podstawowym, neutralnym znaczeniu odnosi się do „ja” pojmowanego jako podmiot życia psychicznego. Z tym podmiotowym aspektem związane są różne tendencje działające „w służbie ego”, takie jak na przykład egocentryzm (skłonność do koncentrowania się i odnoszenia wszystkiego do siebie), egotyzm atrybucyjny (wyjaśnianie rezultatów działań w sposób dla siebie korzystny) lub totalitarne ego, termin zaproponowany przez Anthony’ego Greenwalda na oznaczenie zniekształceń, jakie pojawiają się w przetwarzaniu informacji na temat własnej osoby.

W teorii psychoanalitycznej jest to podstawowy konstrukt. W modelu Freuda jest to jeden z trzech składników osobowości, jeden z (obok id i superego) z aspektów psychiki. Odpowiada za adaptację do rzeczywistości i relacje ze światem zewnętrznym, próbując pogodzić impulsy popędowe (id) z wymogami otoczenia i normami społecznymi (superego).

Jak pisze Władysław Łosiak, konieczność szukania kompromisu i mediowania między światem zewnętrznym i wewnętrznym zmusza ego do stosowania zabiegów określanych mianem mechanizmów obronnych – na przykład wyparcia, czyli niedopuszczania nieakceptowanych impulsów do świadomości. Funkcje psychiczne składające się na ego rozwijają się z wiekiem i mogą cechować się większą lub mniejszą skutecznością.

 

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus