Efekt nadmiernego uzasadnienia

tendencja do wyjaśniania własnego zachowania przyczynami zewnętrznymi i niedoceniania roli przyczyn wewnętrznych. Zjawisko to występuje, gdy czynność początkowo motywowana wewnętrznie (wykonywana ze względu na fakt, że jest interesująca i sprawia przyjemność), zaczyna być nagradzana, czyli motywowana zewnętrznie. Jeśli po pewnym czasie zachowanie przestanie być nagradzane, to... przestanie występować. W takiej sytuacji zewnętrzne przyczyny naszego działania niejako przesłaniają nam przyczyny wewnętrzne, czego efektem jest utrata motywacji wewnętrznej. Innymi słowy, jeśli uzasadnienie wykonywania zachowania znaleźć można w okolicznościach mu towarzyszących (nagroda), to jest ono przypisywane tym okolicznościom, a nie postawie (motywacja wewnętrzna).
Najbardziej znanym badaniem nad efektem nadmiernego uzasadnienia jest klasyczny eksperyment Leppera, Greene’a i Nisbetta (1973).

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus