Przedmiotowa samoświadomość

- jest to zmienna, która warunkuje zgodność zachowań z normami moralnymi i postawami. Zgodnie z teorią przedmiotowej samoświadomości, którą sformułowali Shelley Duval i Robert Wicklund, taki stan rodzi się wtedy, gdy natrafiamy na coś, co koncentruje naszą uwagę na własnej osobie. Tym czymś może być lustro lub kamera wideo. Skupiając uwagę na sobie, oceniamy i porównujemy swoje zachowanie z wewnętrznymi normami i oczekiwaniami wobec siebie. Dostrzegamy rozbieżności i uświadamiamy sobie swoją hipokryzję. Jeśli możemy zmienić zachowanie tak, aby pasowało do wewnętrznych norm, to zmieniamy je. W stanie samoświadomości zachowujemy się bardziej zgodnie z własnymi zasadami. Na przykład, jak pokazał eksperyment Edwarda Dienera i Marka Wallboma, w obliczu lustra ludzie mniej skłonni są oszukiwać w teście. Jeśli zaś zachowania nie można zmienić, jeśli już oszukaliśmy, uciekamy od stanu samoświadomości, unikamy spojrzenia w lustro, włączamy radio lub telewizor by zagłuszyć swe myśli Koncepcja M.F. Scheiera i Ch.S. Carvera mówi, że mamy dwie formy samoświadomości: prywatną i publiczną. Ta pierwsza obejmuje własne myśli, uczucia i postawy. Wywoływana jest przez lustro. Ta druga dotyczy tego, jak odbierani jesteśmy przez inne osoby, jak im się prezentujemy. Pojawia się, gdy występujemy przed widownią lub jesteśmy nagrywani na wideo.

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus