Deindywiduacja

zjawisko potocznie określane jako zagubienie się tłumie. Oznacza zatarcie się poczucia indywidualności, a w konsekwencji utratę kontroli nad własnym zachowaniem. Ten stan ograniczonej samoświadomości pojawia się w warunkach bycia anonimowym w dużej grupie ludzi. Skutkiem tego stanu jest zniesienie hamulców i uwolnienie się spod kontroli norm i standardów społecznych. Prace Gustawa LeBona pokazały, że w tłumie umysł człowieka zostaje owładnięty przez kolektywną podświadomość, a efektem tego jest skłonność do impulsywnych, prymitywnych zachowań. W eksperymencie Philipa Zimbardo uczestników pozbawiono poczucia indywidualności – przebywali w zaciemnionym pokoju, zwracano się do nich nie po imieniu, ale poprzez numery, twarze zasłonięto im kapturami. W tych warunkach badani zachowywali się aspołecznie i byli bardziej skłonni razić prądem inne osoby. Często w grupie ludzie popełniają okrucieństwa, których nie dokonaliby działając w pojedynkę. Wyniki pokazują jednak, że skutki deindywiduacji bywają różne. Steven Prentice-Dunn i Ronald Rogers twierdzą, że anonimowość łączy się z osłabieniem publicznej samoświadomości (bycie nierozpoznanym przez innych sprawia, że się czujemy mniej odpowiedzialni za skutki własnych czynów), a pobudzenie i rozpłynięcie się w grupie – z mniejszą prywatną samoświadomością (a w efekcie w mniejszym stopniu osobiste normy wpływają na nasze zachowanie). Zagubienie się w grupie czasem powoduje utratę własnej tożsamości (poczucia, kim jestem), a czasem prowadzi do pojawienia się nowej tożsamości – społecznej (w miejsce „ja” pojawia się „my” i związane z nim normy).

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus