Trauma

- (z greckiego oznacza ranę) dotyczy zarówno urazu fizycznego, jak i psychicznego. W tym drugim przypadku oznacza, jak piszą Bogdan Zawadzki i Jan Strelau: „stan psychiczny wywołany działaniem zagrażających zdrowiu i życiu czynników zewnętrznych, prowadzący do głębokich zmian w funkcjonowaniu człowieka”. Do stresorów wywołujących traumę należą zdarzenia związane z poważnym zranieniem, śmiercią lub naruszeniem integralności cielesnej własnej lub innych osób, takie jak: wypadki drogowe, klęski żywiołowe, działania wojenne, poważne choroby, przemoc i gwałt.

U części osób po takich wydarzeniach pojawiają się zaburzenia potraumatyczne, do których należą: ostra reakcja na stres (wg ICD-10) lub ostre zaburzenie stresowe (acute stress disorder, ASD, wg DSM-IV) oraz zaburzenie stresowe pourazowe, inaczej zespół stresu pourazowego (posttraumatic stress disorder, PTSD), Ostra reakcja na stres występuje bezpośrednio po zdarzeniu i trwa od 2 dni do 4 tygodni. Objawia się uczuciem obcości wobec siebie i swego ciała (depersonalizacja).

Osoba doświadcza oszołomienia i odrętwienia, przerażeniu towarzyszą bezradność, gniew i rozpacz. Otaczający świat wydaje się nierealny, jakby ze snu (derealizacja). Wciąż przeżywa na nowo traumatyczne zdarzenie, towarzyszą temu nasilony lęk i drażliwość. Jeśli objawy zaburzeń utrzymują się dłużej niż miesiąc, można przypuszczać, że mamy do czynienia z zespołem stresu pourazowego. Traumatyczne zdarzenie powraca natrętnie w myślach (intruzje), snach i wspomnieniach. Osoba czuje i zachowuje się tak, jakby wypadki działy się ponownie, pojawiają się dysocjacyjne epizody retrospekcyjne (flashback). Unika zarazem bodźców skojarzonych z traumą.

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus