Resilience (ang.)

- znaczy dosłownie prężność, elastyczność i giętkość. Termin ten, różnie tłumaczony w literaturze polskojęzycznej, odnosi się do zespołu umiejętności, które pozwalają nam skutecznie radzić sobie z dużym stresem, jak utrata pracy, poważna choroba czy śmierć kogoś bliskiego, odbijać się od dna po takich dramatach. Radzenie sobie nie oznacza, że nie doświadczamy trudności, nie cierpimy.

Ale mimo martwienia się i cierpienia potrafimy zachować równowagę w stresujących okolicznościach i traumatycznych zdarzeniach, a także twórczo radzić sobie z przeciwnościami losu. Nie jest to cecha wrodzona. Resilience rozwija się w wyniku doświadczania w życiu różnych trudności i zagrożenia podstawowych wartości, jak życie, zdrowie itp. Tworzy się właśnie wtedy, gdy konfrontujemy się z takim ryzykiem i podejmujemy różne działania, co pozwala nam zdobywać zasoby odporności.  Główną rolę w tej odporności odgrywa zdolność oder­wania się od negatywnych doświadczeń i wzbudzania w sobie pozytywnych emocji.

Pozytywne emocje pośredniczą w procesie przezwyciężania negatywnych doświadczeń – dzięki nim ludzie ciężko doświadczeni przez los potrafią w nowy sposób spojrzeć na swe doświadczenia i zachować nadzieję, która nakręca spiralę pozytywnych procesów.  Obok zdolności wzbudzania w sobie pozytywnych emocji, na szczególną odporność, jaką jest resilience, składają się: zdolność tworzenia realnych planów i podejmowania kroków ku ich realizacji, pozytywny obraz siebie i przekonanie o swoich możliwościach, umiejętność radzenia sobie z silnymi uczuciami i impulsami oraz budowania wspierających relacji z innymi ludźmi. 

American Psychological Association opracowało poradnik, w którym podaje wskazówki, jak można rozwijać tego typu odporność na życiowe dramaty. Między innymi radzi, żeby podtrzymywać dobre relacje z rodziną i przyjaciółmi, umieć polegać na sobie, ale też na innych, zaakceptować to, czego zmienić nie możemy, a zarazem szukać dróg zmiany tego, na co wpływ mamy. Nie czekać, aż problemy same miną, lecz podejmować działania i codziennie posuwać się choć o krok w kierunku realizacji swoich celów.

Szukać okazji, by lepiej siebie poznać, ufać swoim możliwościom i intuicji. W każdych okolicznościach zachować dystans i optymistyczne nastawienie. Umieć się zatroszczyć o siebie i o własne potrzeby.  Badaniem resilience zajmują się m.in. prof. Ann S. Masten z University of Minnesota i dr Michael Ungar z Dalhousie University. W Polsce tą problematyką zajmuje się prof. Helena Sęk z Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus