Apercepcja

– termin filozoficzny oznaczający postrzeganie przez umysł jego własnych stanów. Pierwotne znaczenie pochodzi od Gottfieda Leibniza i odnosi się do ostatniej fazy percepcji, w której następuje rozpoznanie i zrozumienie tego, co jest spostrzegane. Wielu psychologów używało terminu w tym znaczeniu.
Dla Johanna Herbarta apercepcja miała istotne znaczenie w procesie nabywania wiedzy. Spostrzegane cechy nowego przedmiotu czy idei zostają odniesione do już istniejącej wiedzy – tak zwanej masy apercepcyjnej. Uczenie się i rozumienie polegają na rozpoznaniu relacji między nowymi ideami a istniejącą wiedzą.
Wilhelm Wundt używał terminu apercepcja na oznaczenie aktywnego procesu umysłowego doboru i strukturalizacji doświadczenia wewnętrznego, skupiania. Według niego apercepcja jest wolicjonalnym aktem umysłu, nadającym jedność naszemu doświadczeniu. Tym, co jest dla nas najbardziej rzeczywiste, są nasze myśli i emocje, a kiedy podlegają one apercepcji, zostają zorganizowane w syntetyczną całość, określaną mianem tożsamości.
Obecnie w psychologii rzadko mówi się o apercepcji, choć jak piszą w Słowniku psychologicznym Arthur i Emily Reberowie, „próby ponownego wprowadzenia tego terminu w uwspółcześnionej poznawczej postaci byłyby życzliwie przyjęte przez wielu psychologów”.

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus