Imago

(z łac. znaczy wizerunek, obraz) – pojęcie wprowadzone przez Dana McAdamsa w jego koncepcji tożsamości narracyjnej. Zakłada on, że mamy naturalną skłonność do myślenia narracyjnego i tworzenia opowieści o nas i naszym życiu. Tworzenie tych historii życia jest w istocie procesem formowania się tożsamości rozumianej jako opowieść, która ujmuje naszą przeszłość, teraźniejszość i przewidywaną przyszłość. Gdy opowiadamy swoją historię, jesteśmy nie tylko jej autorem, ale również jej bohaterem.

McAdams określa go jako imago, czyli wyidealizowaną personifikację własnego „ja”, będącą głównym bohaterem historii naszego życia. Tworzymy ją w okresie wczesnej dorosłości. Imago jest szersze i bardziej uwewnętrznione niż pełniona rola społeczna. Zwykle w naszej opowieści o życiu występuje wiele postaci, kilka różnych imago. Jak pisze McAdams w książce The person: An integrated introduction to personality psychology: „Mogą one uosabiać to, kim uważasz, że jesteś aktualnie, kim mógłbyś się stać w przyszłości, kim pragniesz być albo kim boisz się, że możesz się stać”.

Odzwierciedlają nasze wartości i współtworzą tożsamość. Imago jako bohater historii może uosabiać pewne powtarzalne wzorce motywacyjne, określane jako temat. Dwa podstawowe tematy dominujące w historiach życia to motyw siły i motyw intymności. Pierwszy wyraża się w dążeniu do autonomii, statusu, osiągnięć, kontroli nad sobą i innymi. Bohater podejmuje działania, których celem jest ekspansja, potwierdzanie, doskonalenie lub ochrona siebie; zaznacza swą odrębność, odpowiedzialność i panowanie nad sobą, otoczeniem i czasem.

Takie nastawienie koreluje z ekstrawersją, dominacją, motywacją osiągnięć i władzy. Imago charakteryzowane przez motyw siły to: wojownik, podróżnik, mędrzec lub działacz. Drugi motyw – intymności – znajduje wyraz w opowiadaniach o miłości, przyjaźni, dialogu, pomocy komuś i jedności z innymi ludźmi. Bohater współtworzy wspólnotę, dąży do nawiązania relacji miłości i przyjaźni, do współdziałania, opieki, pomocy i dialogu z otoczeniem.

Ta postawa łączy się z ugodowością oraz motywacją afiliacji. Imago związane z motywem intymności to: kochanek, przyjaciel, opiekun. Bohater, który realizuje oba motywy to: nauczyciel, doradca, rozjemca i lekarz.  W opowieściach pojawia się też postać przeciwstawiająca się bohaterowi – czyli anty-imago. Osiągnięcie dojrzałej tożsamości wiąże się z pełną ekspresją poszczególnych imago i ich integracją.

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus