Narkolepsja

– zaburzenie snu z grupy dyssomni. Po raz pierwszy przypadek narkolepsji opisał w 1877 roku francuski lekarz Jean Baptiste Edouard Gelineau, on też zaproponował stosowaną do dziś nazwę zaburzenia. Objawia się ono nadmierną sennością w ciągu dnia. Jest to pierwszy, czasem jedyny objaw narkolepsji. U części chorych napadom senności towarzyszy katapleksja, czyli zastyganie spowodowane napięciem mięś­niowym, porażenie przysenne oraz omamy hipnagogiczne.
Napady senności w narkolepsji są tak silne, że chorzy praktycznie nie mogą nie zasnąć. Zazwyczaj zapadają w sen na 10–20 minut. Kiedy już zasną, często niemal natychmiast wkraczają w fazę snu REM, czyli marzeń sennych. Wszechogarniająca senność może pojawić się u nich po spożyciu obfitego posiłku lub wtedy, gdy doświadczają intensywnych emocji. Taki napad senności może zdarzyć się im w każdym momencie, nawet tak niefortunnym jak prowadzenie samochodu.
Szacuje się, że na narkolepsję cierpi około 0,03 do 0,16 proc. populacji. Schorzenie występuje równie często u kobiet, jak i mężczyzn. Diagnostyka obejmuje całonocne badanie polisomnograficzne, potwierdzające występowanie senności. Następnie bada się wielokrotną latencję snu, ocenia, jak szybko pacjent zasypia i jak szybko pojawia się sen REM. W badaniu krwi oznacza się antygeny układu immunologicznego, często występujące u osób z narkolepsją. Wynik dodatni sugeruje, ale nie potwierdza narkolepsji.
Etiologia narkolepsji nie jest znana. Podobnie jak inne zaburzenia snu, częściej występuje ona w określonych rodzinach, co wskazuje, że istnieje podłoże genetyczne tego schorzenia. Nowe badania Emmanuela Mignota z Centrum Badań Snu na Uniwersytecie Stanforda dowodzą, że przyczyną narkolepsji może być niedobór oreksyny, neuroprzekaźnika zwanego równiez hipokretyną. Wytwarzana jest przez grupę komórek nerwowych w podwzgórzu i pniu mózgu, a jej receptory znajdują się w różnych rejonach mózgu. Oreksyna reguluje stan snu i czuwania w interakcji z systemem regulującym emocje. Można ją będzie wykorzystać w leczeniu narkolepsji, zamiast dotychczas stosowanych leków stymulujących.

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus