Halucynacje

– słowo pochodzi od łac. (h)al(l)ucinari (co oznacza bredzić, marzyć, śnić) i dotyczy zaburzeń spostrzegania, gdy pacjent widzi, słyszy lub odczuwa coś, czego tak naprawdę nie ma. W tym sensie halucynacje (inaczej omamy) różnią się od złudzeń (czyli iluzji), które są zniekształconym odbiorem istniejących bodźców. Nie zawsze jednak łatwo przeprowadzić wyraźną granicę między tymi zjawiskami. Jak pisze Olivier Sacks w Halucynacjach: „Patrzę na kogoś, kto stoi przede mną, ale widzę nie jedną, lecz pięć identycznych postaci”. Złudzenie to czy halucynacja? W zależności od rodzaju zmysłów, których dotyczą, wyróżnia się omamy: słuchowe, wzrokowe, węchowe, smakowe oraz somatyczne. Chory widzi coś, czego realnie nie ma we wskazanym przez niego miejscu, słyszy głosy, których nikt poza nim nie słyszy, odczuwa smród albo robaki chodzące po jego ciele. I odbiera te omamy jako prawdziwe doznania zmysłowe.

Halucynacje są traktowane jako klasyczny wskaźnik zaburzeń psychotycznych, występują w schizofrenii, w psychozach organicznych, alkoholowych (przysłowiowe białe myszki towarzyszące delirium), w epilepsji albo w odurzeniach narkotycznych (po zażyciu np. LSD lub meskaliny) i zatruciach lekami, a także w wyniku długotrwałej deprywacji sensorycznej, czyli braku dopływu jakichkolwiek bodźców. Najczęściej w psychopatologii występują halucynacje słuchowe. Może to być słyszenie prostych dźwięków albo złożonych wypowiedzi, gdy chory słyszy własne myśli albo głosy innych ludzi, które mu coś nakazują, krytykują go albo komentują jego zachowanie.  Współczesne metody neuroobrazowania pozwalają zobaczyć, co dzieje się w mózgu osoby doświadczającej halucynacji.

Jeśli na przykład nadmiernie pobudzony jest obszar w prawej korze dolnoskroniowej, normalnie uczestniczący w rozpoznawaniu twarzy, pojawiają się halucynacje twarzy. Natomiast termin halucynacje nie jest używany w odniesieniu do innych fałszywych spostrzeżeń, występujących u większości ludzi, jak na przykład obrazy pojawiające się podczas zasypiania lub przebudzania (zjawiska hipnagogiczne) albo towarzyszące silnym przeżyciom religijnym.

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus