Apoptoza

oznacza zaprogramowaną śmierć komórki, planowe jej samobójstwo. W trakcie rozwoju każdego organizmu wielokomórkowego część komórek ginie. Jest to zjawisko naturalne w rozwoju organizmu i służy jego interesom. Dzięki temu mechanizmowi w sposób aktywny i zaplanowany usuwane są z organizmu komórki zużyte, uszkodzone, zakażone, zmutowane lub po prostu zbędne, np. występujące tylko na pewnych etapach rozwoju. Apoptoza pełni ważną rolę: umożliwia precyzyjną kontrolę liczby i rodzaju komórek, eliminowanie nadmiaru pewnych komórek oraz usunięcie komórek uszkodzonych w takim stopniu, że ich przeżycie byłoby niekorzystne lub wręcz stanowiłoby zagrożenie dla organizmu. Eliminacja komórek w procesie apoptozy nie wywołuje stanów zapalnych czy uszkodzenia otaczających tkanek. Apoptozę wywoływać mogą bodźce fizjologiczne – np. niedobory hormonów wzrostu; występowanie cytokin czyli cząsteczek produkowanych przez układ immunologiczny, oddziaływania międzykomórkowe – np. przekazywanie błędnych informacji o podziałach komórkowych, uszkodzenie komórek. Apoptoza odgrywa istotną rolę w prawidłowym funkcjonowaniu układu odpornościowego. W trakcie dojrzewania tymocytów (limfocytów T) w grasicy, eliminowane jest 95 proc. komórek, dzięki temu dochodzi do wyłonienia się takiej puli limfocytów T, które potrafią rozpoznać obce antygeny. Zaburzenia apoptozy towarzyszą chorobom nowotworowym, degeneracyjnym, alergiom i przewlekłym zapaleniom.

Przejdź do słownika

comments powered by Disqus