Wieści

W głowie się nie mieści

„W głowie się nie mieści” (ang. Inside Out) to amerykański animowany film 3D wytwórni Pixar. Opowiada on historię życia emocjonalnego nastoletniej Riley. Jest to opowieść niezwykła. Autorzy filmu oprowadzają nas bowiem po wnętrzu umysł 11-latki, w którym znajduje się pięć emocji: Radość, Smutek, Gniew, Strach i Odraza. Wszystkie one zarządzają reakcjami młodej dziewczynki wykorzystując do tego celu elektroniczną konsolę. Nie zawsze jednak emocje ze sobą współpracują, co może grozić rozpadem kształtującej się osobowości.         

Dr Anita Sanz, psycholog kliniczny:

W naszej kulturze pewne cechy osobowości i zachowania opisuje się w kategoriach ekstrawersji, asertywności, dokonań, efektywności i optymizmu; inne w kategoriach introwersji, wrażliwości, długotrwałej uważności, zdolności do słuchania i emocjonalności.
Na co dzień znacznie lepiej oceniane są postawy pozytywne, te związane z byciem na tak, z byciem zadowolonym czy szczęśliwym. Bycie smutnym, przygnębionym uważane jest za coś niewłaściwego, ludzie smutni wywołują w otoczeniu dyskomfort, zwykle za wszelką cenę chcemy ich pocieszać.

Tymczasem życie nie zawsze niesie ze sobą zdarzenia wywołujące radość czy szczęście. Życiowe straty, śmierć, traumy czy nagłe dramatyczne zmiany - jak te, w które przeżywa filmowa Riley - wywołują uczucia zgoła odwrotne. W nowej szkole Riley oprócz podekscytowania czuje i lekki strach i smutek i żal - za utraconym niedawno środowiskiem, przyjaciółmi. Jest jej smutno, a zarazem nieswojo, dziwnie. To dlatego, że Joy - Radość (jedna z pięciu emocji w głowie Riley o ciele wróżki) zdecydowała, że w trudnej nowej sytuacji Sadness - Smutek (emocja w kolorze niebieskim) powinna zostać odesłana do kąta, by Riley cały czas była „odważną i szczęśliwą dziewczynką” - tak jak chcieliby jej rodzice.

Nieumiejętność zrozumienia własnych uczuć, pogodzenia ich ze sobą, jest problemem nie tylko Riley, dotyka wielu ludzi. Gdy ktoś doznaje traumy, został wykorzystany czy zraniony odczuwa równocześnie wiele emocji, także tych najbardziej przykrych. Zwykle nie pozwalamy im dojść do głosu, zagłuszamy je - po to by zwyczajnie przetrwać złe chwile.

Jeśli jednak zmuszamy się do do odczuwania czegoś zupełnie innego niż to, co faktycznie w nas buzuje, kiedy staramy się być kimś innym, nasz problem tylko się zaostrza. Dysharmonia między tym, co wewnątrz nas i tym co na zewnątrz nie pozwala nam na normalne funkcjonowanie.
Smutek wiedziała że tak jest. Wiedziała, że nie może być od tak sobie odesłana do kąta, że jest niezbędna po to, by za jakiś czas Riley mogła znów poczuć się szczęśliwa i zdrowa. Radość i inne emocje długo nie mogły tego pojąć. Kojącą moc smutku poznały dopiero, gdy Smutek usiadła z BingBong (wymyślony przyjaciel Riley) i po prostu pozwoliła mu mówić i płakać. Radość zrozumiała wówczas, że Riley potrzebowała Smutku, aby przeżyć stratę i zachować wewnętrzną spójność. A uświadomiwszy to sobie Radość pozwoliła Smutkowi przejąć kontrolę nad Riley. Pozwoliła by dziewczynka doświadczyła autentycznego i oczyszczającego żalu, by wypłakała się ze swoimi rodzicami, co pozwoliło im na naprawę nadwątlonych relacji.    

Terapeuci często wyjaśniają pacjentom, że ich emocje są czymś uruchamianym przez jakiś niedostępny im włącznik, że nie ma możliwości ich świadomego wybierania. Nie jest tak, że możesz wybierać radość, spokój, szczęście, a pozostawiać na boku złość, strach i smutek. Gdy na siłę starasz się wyłączyć jakieś emocje, zupełnie niespodziewanie pojawiają się inne. Radość starała się zagłuszyć Smutek, a to od razu przywołało Strach, Złość, Obrzydzenie. W efekcie wszystko w życiu Riley zaczęło się rozpadać.

Ten film pokazuje tematy ważne w terapii i procesie wychowania - pod tym względem jest naprawdę wartościowy. Przedstawia także smutek jako ważną i pomocną emocję. I to naprawdę mnie cieszy.


Oprac. (RŁ) na podst.http://www.slate.com/blogs/quora/2015/07/01/inside_out_how_realistic_is_the_psychology.html
foto: Disney

Wstecz

comments powered by Disqus