Wieści

Nowe czasy uzależnień

O uzależnieniach behawioralnych (hazard, pracoholizm, zakupoholizm i uzależnienie od internetu) mówi się w Polsce od niedawna. Wynikają one głównie ze zmian gospodarczych, jakie zaszły w kraju w ostatnim ćwierćwieczu. Działalność rozpoczęły legalne kasyna i salony gier, pełne towarów centra handlowe. Nieznane wcześniej zjawisko bezrobocia zmieniło stosunek Polaków do pracy. W ostatnich dekadach internet stworzył pole dla nowych, wcześniej nieznanych form zaburzeń zachowania. 

Mimo narastającej skali niekorzystnych zjawisk, wśród Polaków dominuje przekonanie, że osoby uzależnione od określonych zachowań same są sobie winne. Niski poziom empatii zauważalny jest zwłaszcza wobec uzależnionych od internetu, hazardu i zakupów, przy czym w dwóch ostatnich przypadkach brakowi współczucia towarzyszy dodatkowo nieskrywana niechęć. Stosunek do uzależnienia od pracy jest bardziej złożony: mamy tu do czynienia zarówno z silnymi wątpliwościami co do istnienia takiego zjawiska, jak i ze znaczną aprobatą osób poświęcających się pracy. Nie brakuje jednak opinii, że uzależnieni są „sami sobie winni”. Brak postrzegania tego rodzaju przypadłości w kategoriach problemów wymagających pomocy w pełni koresponduje z negatywnym stosunkiem Polaków do ewentualnego finansowania terapii ze środków NFZ. 

O społecznej akceptacji „darmowego” leczenia można mówić w zasadzie wyłącznie w odniesieniu do alkoholików i narkomanów, czyli ofiar uzależnień, które respondenci postrzegają jako najgroźniejsze. Średnie poparcie uzyskało leczenie nałogowych palaczy i hazardzistów. Jeszcze niższa akceptacja finansowania ze środków NFZ dotyczy terapii osób uzależnionych od internetu. Natomiast w odniesieniu do zakupoholików i pracoholików można mówić o faktycznym braku poparcia dla ich „darmowego” leczenia.  Jak konkludują twórcy raportu, problem uzależnień behawioralnych jest społecznie bagatelizowany i nie zmieni się to dopóty, dopóki będą one funkcjonowały w świadomości społecznej jako fanaberia (zakupoholizm), rozrywka dla znudzonych bogaczy (hazard), przypadłość pokoleniowa, z której się „wyrasta” (siecioholizm) czy naturalna powinność każdego dorosłego obywatela (pracoholizm).

Badanie zostało przeprowadzone przez CBOS we współpracy z Krajowym Biurem do spraw Przeciwdziałania Narkomanii. Wykorzystano w nim m.in. specjalistyczne testy (Kanadyjski Indeks Gier Hazardowych, test Bryana E. Robinsona, Internet Addiction Test Kimberly Young, Valence, d’Astous and Fortier Compulsive Buying Scale).

grafika u góry: Aleutie/shutterstock.com
inforgrafika: Patryk Sroczyński

Wstecz

comments powered by Disqus