Wieści

Lepiej nie myśleć?

Amerykańscy psychologowie Timothy Wilson i Jonathan Schooler prosili badanych o natychmiastową bądź przemyślaną ocenę różnych dżemów. Okazało się, że intuicyjne oceny były bardziej zgodne z ocenami ekspertów. Jak twierdzi Gerd Gigerenzer, psycholog z Instytutu Maxa Plancka, heurystyki, czyli szybkie i oszczędne sposoby podejmowania decyzji, mogą być skuteczniejsze od przemyślanego przetwarzania informacji – pod warunkiem, że heurystyczna zasada pasuje do otoczenia.

Oto kilka heurystyk (umysłowych „dróg na skróty” - czytaj więcej w słowniku) i warunków, w jakich się sprawdzają.

  • Naśladowanie większości – trafne, gdy otoczenie zmienia się powoli, a poszukiwanie informacji jest kosztowne. Gdy kierowcy przed Tobą nagle zwalniają, lepiej ich nie wyprzedzać, zapewne jest jakiś powód ich zachowania – radar lub roboty drogowe.
  • Obserwowanie osób skutecznych i robienie tego samego – trafne, gdy indywidualne uczenie się jest powolne.
Po co wpadać w pułapki, w które inni już wpadli?
  • Wet za wet – gdy w sytuacji konfliktu mamy wybór: współpracować czy rywalizować, lepiej wybrać współpracę, a potem robić to, co partner – zasada sprawdza się, gdy jedyne możliwości to współpraca bądź rywalizacja, a zarazem nie można opuścić pola walki i konfliktu.
  • Heurystyka rozpoznania: jeśli rozpoznajesz jedną z dwóch możliwości, załóż, że jest lepsza – sprawdza się, gdy trafność rozpoznania opcji przekracza 50 procent. W badaniu Borgesa przypadkowym osobom pokazywano listę spółek, a następnie utworzono portfele inwestycyjne z tych, które większość rozpoznała (w Niemczech były to Allianz i Lufthansa, w USA – Coca-Cola i Ford). Okazało się, że przyniosły one zyski większe niż stopa zwrotu z indeksu giełdowego.
  • Wybierz to, co zadowalające, nie zaś to, co najlepsze – zasada sprawdza się, gdy pula możliwości zmniejsza się, np. liczba ofert spada z powodu kryzysu.
Oprac. dk na podst. Bogdan Wojciszke, Psychologia społeczna, GWP, 2011, grafika: agsandrew/shutterstock.com

Twój wewnętrzny głos

Słyszymy go czasem. Ostrzega nas przed czymś albo przeciwnie – zachęca. Mówimy: mam przeczucie, szósty zmysł coś mi podpowiada. Nasz intuicyjny umysł pracuje bez ustanku. Dzięki niemu podejmujemy tysiące decyzji. Czasem niezwykle trafnych, czasem wręcz przeciwnie. Czasem dotyczących drobiazgów, czasem spraw fundamentalnych. Jak słuchać podszeptów intuicji i nie dać się jej sprowadzić na manowce? - czytaj w sierpniowych „Charakterach” - magazyn dostępny aż w pięciu różnych formatach cyfrowych: 
PDF, ePUB, mobi i edycje przeznaczone na iPady, iPhony oraz urządzenia z systemem Android.

   



Wstecz

comments powered by Disqus