Wieści

Ćwiczenia nadają rytm

Bicie serca, działanie hormonów, głód, uwaga, procesy trawienia, zmęczenie, aktywność fizyczna - wszystko to działa w ustalonych, stałych dobowych rytmach, zgodnie z naturalnym zegarem biologicznym. Już dawno zauważono, że w miarę upływu lat zegar ten stopniowo się rozstraja, desynchronizuje. W efekcie starsi ludzie często nie mogą w nocy spać, a w dzień, gdy teoretycznie powinni być aktywni, czują się zmęczeni, często drzemią.

Początkowo naukowcy dopatrywali przyczyn takiego stanu rzeczy w procesach związanych ze starzeniem się organizmu. W tym duchu prowadził m.in. swoje badania zespół dr Franka A. Sheera z Harvardu (“Reduction of scale invariance of activity fluctuations with aging and Alzheimer's disease: Involvement of the circadian pacemaker”). Naukowcy w ramach eksperymentu poprosili grupę ochotników by nosili przez tydzień specjalne monitory aktywności. Na podstawie zebranych w ten sposób danych stworzono dobową mapę aktywności. Wykres zasadniczo nie był odkrywczy - pokazywał dużą aktywność ruchową badanych w ciągu dnia, z wyraźnie zaznaczonymi i dość regularnymi następującymi po sobie spadkami i wzrostami tej aktywności, oraz okres spoczynku w nocy. Sheer podkreślał, że zawsze, po dużej aktywności fizycznej, następował okres spoczynku, po spoczynku zaś - aktywność fizyczna. Zdaniem naukowca rytm ten był zauważalny nawet u osób, które prowadzą głównie siedzący tryb życia - po długich godzinach siedzenia w jednym miejscu zwykle przejawiali oni wzmożoną aktywność fizyczną - najwyraźniej potrzebowali ruchu.

Zespół Sheera zauważył również, że osób starszych struktura aktywności była mniej wyraźna i stabilna, obrazujące ją wykresy nie były tak regularne. Osoby takie przejawiały mniejszą aktywność w ciągu dnia i więcej przypadkowych ruchów w nocy. Dla naukowców nie było jednak jasne czy to rzeczywiście wyłącznie efekt starzenia się organizmu czy też może być związane z jakimś innym czynnikiem. Aby to sprawdzić Frank Scheer wraz z Kun Hu z Harvardu oraz Johanną Meijer z Leiden University w Holandii przeprowadzili badania z udziałem myszy – od młodych osobników po bardzo stare. Obserwowano je miesiąc, przez całą dobę, w klatkach wyposażonych w kołowrotki do biegania - identyczne jak te, które wstawia się dla zabawy hodowanym chomikom czy białym myszkom.

Nie było zaskoczeniem, że w aktywności młodych osobników wyraźnie zarysował się wzór naprzemiennej aktywności i spoczynku. Zwierzęta biegały w kołowrotkach, a potem odpoczywały. Starsze osobniki miały podobny, lecz mniej wyraźny wzorzec aktywności. Po tej próbie, zabrano zwierzętom kołowrotki. W ciągu kilku dni wszystkie osobniki wykazywały niewyraźny wzorzec aktywności – biegały w nocy, leżały w dzień. Zaczynały ruszać się wtedy, kiedy powinny były leżeć i na odwrót. Wzorzec starych i młodych osobników był podobny.

Według autorów wyniki badań oznaczają, że ćwiczenia fizyczne wpływają na wzorzec aktywności w ciągu dnia bardziej niż wiek osobnika. Jeśli ćwiczysz, to bez względu na wiek, twój organizm działa zgodnie z zegarem biologicznym. Nie następuje jego desynchronizacja. Kiedy do klatek myszy ponownie wstawiono kołowrotki, znów obserwowano wyraźny wzorzec aktywności; u starszych mniej wyraźny, ale jednak stabilny i widoczny.

To kolejny dowód na to, że ćwiczenia fizyczne pomagają cieszyć się dobrym zdrowiem aż do późnych lat życia.

Oprac. (meh) well.blogs.nytimes.com
foto: GaudiLab/ shutterstock.com

Wstecz

comments powered by Disqus