Wieści

Jak dzieci rozumieją czas?

Przyzwyczailiśmy się, że arbitralnie dzielimy czas na jednostki: godzina to 60 minut, minuta to 60 sekund... Mamy również poczucie czasu: bez spoglądania w zegarek, potrafimy w przybliżeniu ocenić, ile go upłynęło. Dzieci zaczynają używać słów związanych z czasem około drugiego lub trzeciego roku życie. Jednakże, jak pokazują badania (Friedman, Laycock, 1989) nie potrafią  one czytać zegarków aż do ósmego roku życia. Rodzi to pytanie: co dzieci rozumieją, gdy mówią o czasie?

Katherine Tilman i David Barner – psychologowie z Uniwersytetu w San Diego – przeprowadzili badania, w ramach których dzieci (w wieku od 3 do 6 lat) porównywały ze sobą stwierdzenia na temat czasu i zgadywały, które stwierdzenie opisuje dłuższe wydarzenie (np. „Jan skakał przez 3 minuty. Paweł skakał przez 2 godziny. Kto skakał dłużej?”). Nam – dorosłym – nie sprawia problemu to, że liczba minut jest większa od liczby godzin i potrafimy bez problemu podać prawidłową odpowiedź – wiemy przecież, że godzina jest z definicji 60 razy dłuższa od minuty, wiemy również, że godzina po prostu trwa dłużej. Jednakże nawet pięciolatki, które znały zasadę, że godzina jest dłuższa od minuty miały problem z tego typu porównaniami. Sugeruje to, że małe dzieci nie rozumieją zbyt dobrze słów odnoszących się do czasu oraz nie wiedzą, że różne odcinki czasu odczuwa się w inny sposób.

W innym eksperymencie dzieci w wieku od 5 do 7 lat poproszone zostały, aby ułożyć słowa odnoszące się do różnych przedziałów czasowych (sekunda, minuta, godzina...) na linii, której jeden koniec opisany był jako „coś bardzo krótkiego, jak mruganie”, a drugi koniec oznaczał „coś bardzo długiego, jak czas od przebudzenia do pójścia spać w nocy”. Dzieci również z tym miały problem. Myliły się często, które słowo oznacza dłuższy odcinek i źle odwzorowywały proporcje między różnymi słowami. Sześciolatki i dzieci siedmioletnie, które znały definicje słów użytych w badaniu wypadały lepiej. Okazuje się zatem, że dopiero od około ósmego roku życia dzieci w pełni rozumieją, co oznaczają słowa odnoszące się do czasu.

Wyniki badań są w zgodzie z tym, co dotychczas odkryto o używaniu przez dzieci takich pojęć jak kolory, czy liczby. Zanim dzieci „połączą” słowo z własnymi doświadczeniami, wiedzą jedynie w jakim kontekście jest ono używane, a w przypadku liczb i czasu zdają sobie sprawę z relacji między ilościowym charakterem różnych pojęć. Jednak dopiero po kilku latach używania tych słów i nauczeniu się ich definicji potrafią poprawnie się nimi posługiwać.

Tillman, K., & Barner, D. (2015). Learning the language of time: Children’s acquisition of duration words Cognitive Psychology

oprac. (fb) na podstawie digest.bps.org.uk
foto: wckiw / shutterstock.com

Wstecz

comments powered by Disqus