Wieści

Słaba silna wola? Można ją wzmocnić

1. Pamiętaj, że zasoby woli są ograniczone. Ludzie używając woli do realizacji konkretnego działania wykorzystują jej globalne zasoby i w efekcie może braknąć wewnętrznej siły na inne zadania. Słynny psycholog, prof. Roy Baumeister działanie psychiki w tym aspekcie porównuje do naszej fizjologii: wola, związana z nią samokontrola działa jak mięsień i podobnie jak mięsień męczy się. Zmęczone mięśnie/wola nie mogą po raz kolejny udźwignąć ciężaru (nawet tego, który przed chwilą wydawał się lekki jak piórko), pokonać bariery. Zasoby woli podlegają wahaniom w ciągu dnia. Rankiem ludzie zaczynają dzień pełni energii ale w miarę jego upływu - zwłaszcza jeśli jest pełen stresujących wydarzeń - ich siły się wyczerpują. Dlatego - ostrzegają badacze: uważaj wieczorem, wtedy wola słabnie. Pod koniec dnia jesteśmy bardziej podatni na pokusy, łatwiej zawieramy „kompromisy” z sumieniem. To pewnie dlatego większość diet kończy się porażką wieczorem, pod osłoną nocy częściej folgujemy sobie z używkami, seksem. Badania przeprowadzone w 2009 roku przez Nicole Mead pokazały nawet, że ludzie są bardziej skłonni kraść i oszukiwać wieczorem, kiedy ich zasoby woli są już zużyte.

2. Nie ściskaj zawsze pośladków. Ponieważ masz ograniczone zasoby woli - nie próbuj kontrolować wszystkiego wokół, mierz siły na zamiary, skup się na priorytetach, wyznaczaj realistyczne cele i planowo je realizuj. Pewne sprawy, mniej w tym momencie ważne, odłóż na potem, inne po prostu - odpuść.

3. Uleganie pokusom to żadna metoda. Pamiętaj, wola, tak jak mięśnie musi być regularnie ćwiczona. Spełnianie każdej zachcianki, sprawia, że silna wola staje się słaba. Z drugiej strony badania wskazują, że ćwiczenie silnej woli rzeczywiście ją wzmacnia a ci którzy to robią szybciej i sprawniej radzą sobie z problemami. Przykład? Mark Muraven z University at Albany w 2010 roku wykazał, że palacze, którzy wzmocnili samokontrolę dzięki ćwiczeniom siły uchwytu i powstrzymywaniu się od jedzenia słodkich przekąsek, mieli większe szanse na rzucenie palenia.

4. Unikaj sytuacji, które wiodą Cię na pokuszenie, nie będziesz marnotrawić zasobów woli na pokonanie czegoś, co nie jest warte zaangażowania. Jeśli uważasz, że jesz za dużo, czy niezdrowo, pomyśl o tym już wtedy, gdy robisz zakupy, nie zmuszaj się do zmagania z pokusą przed lodówka pełną łakoci. Jeśli za często zaglądasz do kufla, nie umawiaj się ze znajomymi w pubie, bo to znów grozi pojedynkiem z samym sobą i... przegraną.

5. Silna wola potrzebuje energii! Procesy psychiczne, w tym podejmowanie decyzji i dokonywanie wyborów wymagają zasilania tą samą energią, którą zużywają mięśnie – to znów prof. Roy Baumeister. Mózg należy do najbardziej energochłonnych organów, gdy zaś borykamy się z problemem - energię wręcz pożera. Zatem, gdy musimy się nad czymś głowić - nie możemy się głodzić. Podstawowym paliwem dla procesów związanych z wolą jest glukoza, którą dostarczamy organizmowi w pożywieniu. Baumeister twierdzi, że kiedy poziom glukozy spada, ludzie stają się bierni, mniej skłonni do działania. Z drugiej strony, działania wymagające samokontroli obniżają poziom glukozy we krwi. Szybkie dostarczenie wtedy porcji glukozy – na przykład przez wypicie słodkiego napoju – przywraca ludziom zdolność samoregulacji. Pamiętajmy jednak, by nie „mylić” koniecznego odżywiania mózgu z łasuchowaniem. Powstrzymajmy się od niego, choć... to będzie się wiązało pewnie z wydatkowaniem energii...

6. Odpoczynek pomaga naładować baterie. Wola, tak jak mięśnie i całe ciało, regeneruje się, jej zasoby dzięki odpoczynkowi wracają zwykle do pierwotnego stanu. Nie zapominaj zatem o zdrowym śnie i relaksie. Czasami do podładowania baterii wystarczy kilkanaście minut: ustalono np. że decyzje podejmowane w sprawie warunkowych zwolnień z więzienia podejmowane przez prokuratorów są różne w zależności od tego o jakiej porze dnia zapadają. Udowodniono, że prokuratorzy są najbardziej skłonni do puszczania osadzonych na wolność rano, kiedy są wypoczęci po nocy oraz po miłym lunchu, zaś najsurowsi - przed przerwą w pracy. Psychologowie tłumaczą to tym, że pozostawienie skazanego w więzieniu jest decyzją najprostszą, nie wymagająca angażowania woli - łatwiej zatem jest ją podjąć człowiekowi zmęczonemu i głodnemu. Sprawiedliwość i uważność wraca za prokuratorskie biurko, gdy jego właściciel kapeńkę odpocznie.

7. Silna wola to klucz do sukcesu. Powszechnie uważa się, że ludzie wykorzystują swą wewnętrzną siłę, by odpierać pokusy i pokonywać kryzysy. Ale to tylko połowa prawdy. Silna wola, to nie tylko środek defensywny: z badań wynika, że pomaga ona w osiąganiu sukcesów. Jak? Po prostu ci z silną wolą, szybciej radzą sobie z pokonywaniem pokus i kryzysów dzięki czemu mają czas na to co naprawdę jest dla nich ważne. Silna wola i samokontrola szczególnie ważne są w szkole i pracy - tutaj dobry rezultat bardziej zależy od ciągłej gotowości i niezawodnych nawyków niż od jednostkowego wysiłku. To m.in. dlatego osoby, które uczą się systematycznie, są efektywniejsze niż te, które dzięki sile woli w ostatniej chwili zarywają nocki dla kucia. Silna wola jest kluczem do sukcesu.?

Oprac. stan, dar, na podstawie art. prof. Roya Baumeistera, pt. "Bateryjka pełna woli", który ukazał się w Charakterach 2/2012

Wstecz

comments powered by Disqus