Wieści

Teofrast wskazuje

- Psychologia staje się wiodącą siłą w naszym życiu. Z największą satysfakcją jestem na kolejnej gali wręczenia tej nagrody. Bardzo dużą wagę przykładam do rzetelnego uprawiania nauk psychologicznych. Darzę ogromnym szacunkiem „Charaktery” i z satysfakcją odbieram to, że to już kolejna edycja Nagrody Teofrasta - mówił podczas ubiegłorocznej gali wręczenia Teofrastów prof. Michał Kleiber, prezes Polskiej Akademii Nauk, patron honorowy Nagrody.

Nagroda Teofrasta (nazwa pochodzi od imienia starożytnego filozofa, autora dzieła Charaktery, w którym opisał kilkadziesiąt ludzkich wad i przywar) przyznawana jest dwóch kategoriach – książek naukowych i popularnonaukowych. Publikacje zgłoszone do rywalizacji poddawane są ocenie Konsylium Doktorów - grona młodych psychologów pracujących naukowo posiadających co najmniej stopień naukowy doktora - zaś na podstawie rekomendacji jego członków redakcja „Charakterów” dokonuje wyboru najlepszych. Osobną kategorię Nagrody Teofrasta stanowi najpopularniejsza książka psychologiczna roku, wybierana przez czytelników w głosowaniu internetowym, które w tym roku odbędzie się w dniach 1-22 września. 

Szczegółowe informacje o Nagrodzie na www.nagrodateofrasta.eu.
 
Jaki jest poziom współczesnej polskiej literatury psychologicznej? Jak dostrzegać najcenniejsze lektury? Które książki polskich autorów naprawdę warto, a nawet trzeba przeczytać?

Dr hab. Mariola Łaguna, Instytut Psychologii KUL:  – Poziom naukowych książek psychologicznych ukazujących się w Polsce jest zróżnicowany. Są wśród nich zarówno pozycje bardzo wartościowe, jak i o małej wartości. Te ostatnie to na przykład niektóre prace zbiorowe, będące luźnym zestawem tekstów różnych autorów, niekoniecznie nawet powiązanych tematycznie, wydawane bez dbałości o poziom merytoryczny i edytorski. Powstają często po to, by pracownik naukowy lub zatrudniająca go uczelnia mogli zaliczyć sobie punkty istotne w ocenie parametrycznej. Dotychczas obowiązujące kryteria tej oceny stawiały na równi solidną monografię naukową i powstałe pod presją zdobywania punktów opracowanie, które prześmiewczo nazywane bywa „syntezą introligatorską”. Podobnie jest jeśli chodzi o książki popularnonaukowe – tylko nieliczne faktycznie popularyzują rzetelną wiedzę naukową, znaczna część ma charakter poradników, często odwołujących się do jednostkowych doświadczeń ich autorów, które w innym kontekście mogą okazać się mało przydatne. 

Odróżnienie pozycji wartościowych od miernych nie zawsze jest łatwe, zwłaszcza że wiele interesujących książek psychologicznych wydają małe wydawnictwa, na przykład uniwersyteckie, które nie zawsze docierają do szerokiego kręgu czytelników. O ile o poziomie książek wydawanych na świecie świadczy często prestiż wydawcy, zabiegającego o rzetelny proces recenzowania propozycji wydawniczych i dbającego o wysokie standardy, o tyle zmieniający się i rozwijający ciągle rynek polskich wydawców nie wypracował jeszcze tak solidnych mechanizmów oceny. Wydanie książki przez takich wydawców jak Wiley czy Sage jest swego rodzaju rekomendacją jej poziomu. Wśród polskich wydawców książek psychologicznych wyłaniają się powoli ci najlepsi, jednak ciągle jeszcze wydawnictwo nie jest gwarancją wysokiego poziomu publikacji. Oprócz bardzo dobrych, także słabsze książki można znaleźć u wydawców, którzy już wyrobili sobie solidną pozycję. I odwrotnie – dobre książki pojawiają się także w niewielkich, czasem nowo powstałych oficynach wydawniczych. 

Dr hab. Michał Harciarek, Instytut Psychologii UG: – Na polskim rynku ukazują się bardzo dobre monografie naukowe. Na przykład Psychologia miejsca prof. Marii Lewickiej, która z pewnością zasługuje na to, by zainteresować nią czytelnika międzynarodowego, czy też Różnice indywidualne prof. Jana Strelaua. To dzieła unikatowe w skali światowej. Niestety, zazwyczaj jest tak, że książki, które ukazują się za granicą w dobrych wydawnictwach, inspirują polskich autorów do pisania jedynie podobnych książek na rynek krajowy.  

Pewien problem pojawia się przy ocenie książek określanych jako popularnonaukowe. Często są to publikacje w istocie mało popularyzujące naukę, stanowiące bardziej zapis własnych przemyśleń i koncepcji autorów, które z nauką mają niewiele wspólnego. Choć wydaje mi się, że takie same zastrzeżenia można kierować wobec tego rodzaju książek ukazujących się na świecie. Według mnie dobra psychologiczna książka popularnonaukowa powinna odnosić się do pewnych koncepcji zweryfikowanych empirycznie, tłumacząc je na przykładzie zachowań czy wydarzeń, które spotykają nas na co dzień. Wówczas czytelnik może zaznajomić się z wiedzą teoretyczną, która poprzez odniesienie do zwykłych spraw staje się dla niego bardziej czytelna i zrozumiała. Jeśli taka książka jest w dodatku napisana barw­nym i przystępnym językiem, to może stać się bestsellerem. 

W ubiegłym roku laureatami Nagrody zostali: dr hab. Jan Cieciuch (Kształtowanie się systemu wartości od dzieciństwa do wczesnej dorosłości – najlepsza książka naukowa) oraz dr hab. Piotr Francuz (Imagia –  także w kategorii najlepszej książki naukowej). Nagrody w kategorii najlepszej książki poularnonaukowej nie przyznano. Zwycięzcą głosowania czytelników został Jacek Walkiewicz za Pełną moc możliwości. Patronem honorowym Nagrody Teofrasta jest - od lat - prezes Polskiej Akademii Nauk.

Zapraszamy na stronę www.nagrodateofrasta.eu




















Male logo BCC - pion































Wstecz

comments powered by Disqus