Charaktery - 12 / 2007 / Spis treści

Wstęp

Rzeczy pierwsze...9

Idą, idą sobie drogą siostrzyczka i brat i nadziwić się nie mogą, jaki piękny świat. Któż z nas nie słyszał takich sentymentalnych wierszyków i innych, równie rozczulających, opowieści. Starsi pamiętają wzruszający rytuał braterstwa krwi opisywany przez Karola Maya: Winnetou, wielki wódz Indian, i wielkoduszny Old Shatterhand nacinali sobie skórę, dotykali raną do rany, aby krew mieszała się (jak mogłoby to wyglądać w czasach HIV?). Stawali się w ten sposób braćmi. Lektury szkolne pełne są patetycznych opowieści o braterstwie broni. Wystarczyło mieć wspólnego wroga i mocne postanowienie pokonania go, aby każdy, kto miał takie pragnienie, stawał się cząstką tego braterstwa.

Zobacz więcej

Czy Kain kochał Abla?

Biblia, mitologia i wiele innych pisemnych przekazów, które stanowią fundamenty naszej kultury, zawierają opisy relacji między rodzeństwem. Często, jak w przypadku tytułowego Kaina i Abla, pierwsze nasuwające się skojarzenia na temat tej relacji, to walka, rywalizacja, uczucia nienawiści i wrogości. Czy jednak w świetle współczesnych badań psychologów rozwojowych stosunki między rodzeństwem, to przede wszystkim spory i kłótnie? Czy relacje rodzeństwa zmieniają się, ewoluują w miarę jak dzieci dorastają? Czy są jakieś korzyści z posiadania rodzeństwa, a jeśli tak, to kto i co zyskuje? Czy między rodzeństwem może powstać prawdziwa przyjaźń? - zastanawia się Marta Białecka-Pikul.

Zobacz więcej

Mówią o nas sisters

Relacja z bratem czy siostrą to niepowtarzalna sytuacja życiowa, w której uczymy się dogadywania z kimś, z kim nie możemy się rozstać. Przyjaźń można zerwać, można przesiąść się do innej ławki, ale rodzeństwo jest i nie zniknie. Nie możemy zerwać tego związku. Musimy się jakoś dogadać, bo nie ma innego wyjścia - przekonuje w rozmowie z „Charakterami” Zuzanna Toeplitz. Dr Zuzanna Toeplitz jest psychologiem. Pracuje na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie jest prodziekanem ds. organizacyjnych i finansów. Zajmuje się psychologią rozwojową i jakością życia. Prowadzi badania dotyczące rodzin - ze szczególnym uwzględnieniem rodzeństwa. Należy m.in. do International Society For. Jej siostra, Małgorzata Toeplitz-Winiewska, także jest psychologiem.

Zobacz więcej

Braterska przyjaźń

Warto badać przyjaźń, aby zrozumieć świat naszych dzieci, dowiedzieć się co czują i jak myślą o otaczającym je świecie. Poprzez przyjaźń uczą się współpracować, ale również ustalać hierarchię władzy, kształtują umiejętności rozwiązywania sporów, ale także zdobywania przewagi.

Zobacz więcej

Język emocji

Mówiąc o kimś, że nie lubi opowiadać o swoich uczuciach, albo że nie umie ich wyrażać, dotykamy związku emocji z językiem. Okazuje się jednak, że język służy nie tylko do opisu i wyrażania uczuć. Sposób, w jaki mówimy o emocjach, pozwala nam lepiej zrozumieć je same.

Zobacz więcej

Ono ma swój plan

Dziecko to przede wszystkim nadzieja. Gdy tylko przyjdzie na świat, zabieramy się do przepowiadania jego przyszłości, dobrej lub złej. Pozytywne przepowiednie wzmacniają rodzicielstwo i pomagają zapomnieć o związanych z nim frustracjach. Pod warunkiem jednak, że nie oczekujemy od dziecka zbyt wiele - pisze Bertrand Cramer.

Zobacz więcej

Tak, nie jestem doskonały

Wyobraź sobie, że rozmawiasz z przyszłym pracodawcą lub zabierasz głos na zebraniu wśród nieznajomych. Stres w takich sytuacjach często plącze język i utrudnia wyrażenie myśli. Dobrą radą wydaje się jednak rozpoczęcie wystąpienia od poinformowania odbiorców o swoim zdenerwowaniu i trudnościach z jego przezwyciężeniem. Jak dowodzą najnowsze badania psychologów, lepiej odbieramy niedoskonałości innych, jeśli występujący nas o nich uprzedzi - dowodzi Michał Parzuchowski.

Zobacz więcej

Tam i z powrotem

Decyzja o emigracji rodzi się częściowo z frustracji spowodowanej życiem tu, częściowo z nadziei na lepsze życie tam, za granicą. Czasem te nadzieje się spełniają, czasem nie, ale zawsze jest jakaś cena takiej decyzji. O kosztach psychicznych emigracji pisze Agnieszka Kawula-Kubiak.

Zobacz więcej

Złowroga moc autorytetu

Sylwetkę i dokonania Stanleya Milgrama, autora jednego z najbardziej szokujących eksperymentów psychologicznych XX wieku nad posłuszeństwem wobec autorytetów, przybliża Cezary W. Domański.

Zobacz więcej

Cień umysłu

Brak cienia jest dowodem nieistnienia - śpiewa Grzegorz Turnau. Czy zawsze? A co z umysłem? Gdyby nasz umysł rzucał cień, jak by on wyglądał? Najpewniej byłby to cień w kształcie ciała. Ideę umysłu ucieleśnionego, powracającą w kognitywistyce, w badaniach nad percepcją, w teoriach świadomości i umysłu społecznego, objaśnia Łukasz Przybylski.

Zobacz więcej

Jak głowa przetwarza słowa

Za rozumienie wypowiedzi innych ludzi odpowiada nasza zdolność do automatycznego symulowania treści komunikatów. Umożliwia ją skomplikowana relacja, jaka zachodzi między językiem, spostrzeganiem i działaniem.

Zobacz więcej

Proście, a będzie wam dane

Psychologowie potwierdzają, że warto prosić. Proszenie przynosi zdumiewające skutki. Ale musimy składać prośby w odpowiedniej kolejności - twierdzi Jarosław Kulbat.

Zobacz więcej

Nie potrząsaj mną!

Potrząsanie dzieckiem w okresie niemowlęcym zbyt często traktuje się tak, jak klaps dany dziecku kilkuletniemu. Syndrom dziecka potrząsanego to choroba, na którą narażone są przede wszystkim dzieci w okresie niemowlęctwa. Jej przyczyną jest uraz mózgu powstały w wyniku potrząsania dzieckiem.

Zobacz więcej

Drugie dno Carrolla

Celem psychologii, socjologii i podobnych im nauk jest odpowiedź na pytanie: co zrobić, żeby żyło nam się lepiej? Najbardziej niesamowita w tym jest psychologia bez nauki. Jeśli czytasz coś, co pomoże ci żyć lepiej, to jest to praktyczna psychologia. Mam nadzieję, że daję czytelnikowi mapę drogi, którą ma iść, a co najmniej prowokuję do myślenia, jak mógłby żyć lepiej - twierdzi w rozmowie z „Charakterami” Jonathan Carroll. Jonathan Samuel Carroll (ur. 1949), pisarz amerykański. Mieszka w Wiedniu, gdzie od 1975 wykłada literaturę angielską w Amerykańskiej Szkole Międzynarodowej. Jego książki utrzymane są w konwencji realizmu magicznego i poetyckiej fantasy. Napisał m.in. powieści: „Kraina Chichów” (1980, wyd. polskie zamieszczone w „Fantastyce”, 1987, wydanie książkowe 1993), „Głos naszego cienia” (1983, wyd. polskie 2000), „Kości Księżyca” (1987, wyd. polskie 2001). Szczególną popularnością jego książki cieszą się w Polsce - w latach 90. stał się jednym z najbardziej poczytnych współczesnych pisarzy zagranicznych.

Zobacz więcej

Praktycznie

fot. istock

Co ogranicza DDA?

Pani Katarzyna porusza istotne zagadnienie - pytając o istnienie pozytywnych cech bycia DDA w istocie dotyka bardzo ważnej kwestii - na ile nasze przeżycia z dzieciństwa wpływają na nasze postępowanie w dorosłym życiu? 

Zobacz więcej

Boję się terapii

Nie jestem pewna, czy zaliczam się już do DDA... Wciąż mieszkam z rodzicami, mimo że mam już prawie 23 lata. Jestem studentką pedagogiki, ale zawsze kontakty z ludźmi sprawiały mi trudności.

Zobacz więcej

A kiedy tata wytrzeźwieje...

O koszmarnej destrukcji dzieci z rodzin dewiacyjnych trzeba mówić i pisać, nie można nabierać wody w usta mówi -Lubomira Szawdyn, psychiatra i psychoterapeuta uzależnień.

Zobacz więcej