Charaktery - 12 / 2005 / Spis treści

Wstęp

Portret rodziny we wnętrzu

Skarbu ukrytego w rodzinie - w rodzinnych zdjęciach, opowieściach dziadków, pożółkłych zaproszeniach na ślub - poszukuje Ryszard Praszkier.

Zobacz więcej

Rodzina kołem się toczy

Lojalność wobec rodziców to potężna siła. Czasem matka i ojciec próbują zatrzymać nas dla siebie. Stale ingerują w nasze związki. My się buntujemy. Aż ze zdziwieniem spostrzegamy, że nasze reakcje przypominają te zachowania rodziców, których chcieliśmy uniknąć. To błędne rodzinne koło można przerwać.

Zobacz więcej

Dokładka 12

Czym jest składanie sobie życzeń? Pustosłowiem? Zwyczajowym rytuałem? Okazywaniem sobie życzliwej pamięci? Obdarowaniem kogoś? Wymianą energii? Wyrazem więzi i miłości? A może czymś jeszcze? Życzenia łączą w sobie w różnych proporcjach to, co wypada, co należy i czego pragnie serce.

Zobacz więcej

Ja wiedziałem, że tak będzie

Skłonni jesteśmy postrzegać minione wydarzenia jako bardziej prawdopodobne, wręcz nieuchronne. I nabieramy przekonania, że byliśmy w stanie je przewidzieć. Złudzenie mądrości po fakcie prowadzić może do podejmowania ryzykownych decyzji i naraża nas na niepowodzenia.

Zobacz więcej

Nie ze mną te numery, synu

Rodzice często wbrew sobie ulegają dzieciom i spełniają ich prośby. Dzieci potrafią bowiem manipulować matką czy ojcem i po mistrzowsku wykorzystują techniki wpływu społecznego opisane przez psychologów.

Zobacz więcej

Panno Krysiu, skłaniam panią

Imię może być narzędziem wywierania wpływu. Jeśli ktoś wymienia nasze imię i pamięta je, jesteśmy bardziej skłonni spełnić jego prośbę. Czasem jednak zwracanie się po imieniu może być odbierane jako nieuprawnione skracanie dystansu i wzbudzać nasz opór.

Zobacz więcej

Koniec wieńczy pamięć

Niedokończone sprawy zalegają nam w pamięci. Mamy tendencję, by kończyć zadania, których się podjęliśmy. Zjawisko to jest wykorzystywane w reklamach, serialach, nauce szkolnej i grach komputerowych.

Zobacz więcej

Przed oczyma wyobraźni

Jeśli chcesz poczuć się pewniej podczas publicznego wystąpienia, wyobraź sobie, że już je wygłosiłeś i otrzymujesz gratulacje. Procesy zachodzące w mózgu podczas robienia czegoś przebiegają podobnie jak wtedy, gdy tylko to sobie wyobrażamy. Możemy trenować w wyobraźni rzuty piłką, pokonywanie lęków, rozmowę z szefem i uwodzenie ukochanej.

Zobacz więcej

Koncert na barszczyk i dwa karpie

Smak potrawy zależy nie tylko od wrażeń płynących z języka, ale też od jej zapachu, wyglądu i temperatury. Mózg daje się oszukać. Ochłodzenie koniuszka języka wywołuje wrażenie smaku kwaśnego lub słonego, a podgrzanie wrażenie słodkości.

Zobacz więcej

Uniesienia w Przestrzeniolandii

Bywamy ślepi na wymiar boskości, ale pozostała w nas biologicznie ukształtowana gotowość do oceniania innych ludzi na tym wymiarze. Mózg osoby oglądającej obrzydliwie zachowującego się człowieka wygląda podobnie jak mózg kogoś, kto widzi psią kupę.

Zobacz więcej

Stoję sobie na drodze do szczęścia

Ewa Trzebińska przygląda się pułapkom, jakie zastawia nasza psychika, by utrudnić nam osiągnięcie szczęścia.

Zobacz więcej

Kiedy osobowość boli

W życiu niektórych ludzi stale powtarzają się różne przykre sytuacje. Czują się samotni, ich kolejne związki rozpadają się. Ludziom z zaburzeniami osobowości trudno bowiem utrzymać bliską relację z kimś. Brakuje im nadziei na zmianę. A zmiana jest możliwa.

Zobacz więcej

Najszybciej do celu, czyli terapia krótkoterminowa

W sierpniu rozpoczęliśmy przewodnik po psychoterapii. Piszemy w nim, z jakimi problemami warto się zwrócić do psychoterapeuty i którą z wielu szkół terapii wybrać. W poprzednich numerach „Charakterów” omówiliśmy psychoterapię psychoanalityczną, poznawczo-behawioralną, systemową i Gestalt. Tym razem prezentujemy krótkoterminową. W styczniu napiszemy o terapii Miltona Ericksona.

Zobacz więcej

Wyprawa mężczyzn do źródła

Zbigniew Miłuński jest filozofem i psychoterapeutą. Założył Polskie Towarzystwo Transpersonalne. Psychologię zorientowaną na proces studiuje od 1996 roku. Prowadzi między innymi warsztaty dla mężczyzn, które obejmują pracę z ciałem i z głosem, ze snami i z relacjami, ze światem. Więcej informacji na www.hongan.pl. W styczniu opublikujemy drugą część rozmowy.

Zobacz więcej

Zaliczenie za korzyści seksualne

Po pięciu latach studiów około 70 proc. kobiet stwierdza, że doświadczyły molestowania seksualnego. Jego sprawcami i ofiarami są osoby obu płci, studenci i wykładowcy. Stwierdzenie: „On mnie molestuje”, jest jednak niejasne. Mówiąc o molestowaniu seksualnym, mamy na myśli różne zjawiska.

Zobacz więcej

Opłotki plotki

Plotkowanie zmniejsza lęk, wzmacnia więzi między ludźmi, pozwala uniknąć ryzykownych sytuacji. Bywa też groźną bronią. Posiadanie wielu znajomych chroni przed staniem się ofiarą plotek.

Zobacz więcej

Tarcza nadziei

Tarcza nadziei Czym jest nadzieja? Jak się ona rodzi? Kiedy i jak wpływa na nasze życie? Kiedy nadzieja jest ważniejsza niż optymizm? Czy umiera ostatnia? O nadziei podstawowej mówi prof. dr hab. Jerzy Trzebiński. Profesor pracuje w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, gdzie kieruje Katedrą Osobowości. Zajmuje się rolą narracji w procesach rozumienia rzeczywistości społecznej i własnej osoby. Prowadził badania w dziedzinie psychologii twórczości. Jest członkiem Society for Experimental Social Psychology. Napisał m.in. książki: „Twórczość a struktura pojęć”, „Narracyjna struktura wiedzy potocznej”. Od kilku lat prowadzi badania nad nadzieją podstawową. Opisał je wspólnie z Mariuszem Ziębą w artykule „Nadzieja, strata i rozwój” zamieszczonym w „Psychologii Jakości Życia” (tom 2, nr 1/2003).

Zobacz więcej

Rodzinne mity, delegacje i narracje

Rodzice wysyłają dziecko w świat, a zarazem obarczają je misją. Bywa, że ma ono zaspokoić ich pragnienia, których oni często sobie nie uświadamiają. Delegacje rodzinne stają się niekiedy źródłem problemów, gdyż są niemożliwe do spełnienia.

Zobacz więcej

Stres ujarzmiony

Stres, z którym skutecznie sobie radzimy, zwiększa naszą odporność na czynniki zagrażające zdrowiu.

Zobacz więcej

Pokolenie T - żeńskie tsunami

Prof. dr hab. Janusz Czapiński jest psychologiem, wykładowcą na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego i prorektorem Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania. Opracował kilka teorii dotyczących emocjonalnych i poznawczych mechanizmów adaptacji, między innymi cebulową teorię szczęścia, teorię pozytywno-negatywnej asymetrii i teorię niewdzięczności społecznej. Zajmuje się psychologią zmiany społecznej. Od 1991 roku we współpracy z ekonomistami, socjologami i demografami prowadzi badania nad jakością życia Polaków.

Zobacz więcej

Szukanie lepszego porządku rzeczy

Janusz Grzelak: „Solidarność” nauczyła mnie rozmawiać i szukać porozumienia, a także wiary w to, że w większości konfliktów, które nam wydają się antagonistyczne, jest możliwe znalezienie wspólnego tortu i powiększenie go. Z Januszem Grzelakiem rozmawia Dorota Krzemionka-Brózda

Zobacz więcej

Chrześcijanie i buddyści w dialogu miłości

Jestem przekonany, że problem przyszłości dialogu i przyszłości świata tkwi w wolności. Św. Benedykt widział ten problem wyraźnie. W swojej „Regule” pisał: „Skoro chcesz...”. Czy zatem będziemy chcieli ponieść trud przemiany i być nieobojętnymi na los innych? Czy będziemy chcieli iść drogą dialogu, miłości i pokoju? Możemy też wybrać drogę konfrontacji i wzajemnych oskarżeń, która prowadzi do agresji i nienawiści. Wybór należy do każdego z nas - pisze Jan Bereza OSB.

Zobacz więcej

Wróć do swojego ciała

Łatwiej nam opowiedzieć o odległym kraju, który zwiedziliśmy, niż o swoim ciele. Zamykamy się na sygnały płynące z ciała. A szkoda, bo im wcześniej je usłyszymy, tym szybciej możemy na nie zareagować. Metoda, którą opracował Moshe Feldenkrais, pozwala odzyskać kontakt z ciałem. Polepsza samopoczucie, redukuje skutki stresu i opóźnia starzenie się.

Zobacz więcej