Charaktery - 10 / 2008 / Spis treści

Wstęp

Życie jest piękne, zawsze

Bierzemy je serio lub z przymrużeniem oka. Odkładamy na później, potem naprędce nadrabiamy. Szukamy głębi, czasem dryfując na powierzchni. Ostrożnie smakujemy lub rwiemy pełnymi garściami. Choć się skończy. Aż się skończy. Bo się skończy. Marząc o pięknej puencie - żyjemy.

Zobacz więcej

Rzeczy pierwsze...19

Miałem kiedyś okazję słyszeć rozmowę kardiochirurga z pacjentem, u którego pojawiły się dość poważne powikłania po operacji serca. Lekarz starał się go pocieszyć. Na to się nie umiera - powiedział. - No, chyba że na krótko - dodał prędko.

Zobacz więcej

Ostatni wykład

We wrześniu 2007 roku 47-letni Randy Pausch, informatyk, specjalista od programów komputerowych i wirtualnych światów, stanął przed kilkusetosobowym audytorium Uniwersytetu Carnegie Mellon w Pittsburgu. To miał być jego ostatni, pożegnalny wykład. Randy, mężczyzna niezwykle przystojny, pełen werwy, w doskonałej formie fizycznej, kipiący wręcz życiem, miał mówić i mówił o tym, dlaczego warto spełniać dziecięce marzenia. Przekonywał, że sam spełnił wszystkie: znalazł się tam, gdzie nie działa grawitacja, pracował dla Disneya, był autorem hasła do „World Book Encyclopedia”, spotkał się z kapitanem Kirkiem... To dało mu radość życia i sprawiło, że czuł się kimś wyjątkowym. Mówił o tym z pasją, przytaczał anegdoty, żartował. Publiczność słuchała z uwagą, ale też wiele razy wybuchała śmiechem. Na koniec nagrodziła go owacją na stojąco. Wykład Randy’ego Pauscha był pożegnalnym, ponieważ miesiąc wcześniej dowiedział się, że przegrał toczoną od roku walkę z rakiem trzustki. Mógł odwołać wykład, każdy by zrozumiał. Ale Randy postanowił go wygłosić. Chciał w ten sposób przekazać to, co w życiu ma prawdziwą wartość - przekazać m.in. swoim dzieciom, wtedy zbyt małym, by to zrozumieć. Jego starszy syn, Dylan, miał wtedy 5 lat, Logan 2, a Chloe zaledwie roczek. Wykład Randego, „Ostatni wykład”, jeden ze słuchaczy nagrał i umieścił na internetowej witrynie You­-Tube. Błyskawicznie stał się on jednym z najchętniej oglądanych nagrań w Sieci. Internauci uznali, że „Ostatni wykład” i jego autor to symbol pełnego godności życia i... umierania. Wykład wciąż można odnaleźć i obejrzeć w Internecie, m.in. na stronie www.thelastlecture.com. Filozofię życiową Randy’ego Pau­scha można poznać m.in. czytając jego książkę „Ostatni wykład”. Poniżej publikujemy jej fragmenty.

Zobacz więcej

Patrząc prosto w słońce

Słońce i śmierć to według filozofa Françoisa de La Rochefoucauld dwie rzeczy, na które nie można patrzeć bezpośrednio. Ja zaś sugeruję, że można przyglądać się śmierci. Bo lepiej na tym wychodzimy, kiedy na nią patrzymy, niż kiedy udajemy, że nie istnieje - mówi wybitny psychoterapeuta Irvin D. Yalom. Irvin D. Yalom – amerykański psychiatra, psychoterapeuta, pisarz, emerytowany profesor psychiatrii Stanford University School of Medicine. Autor wielu książek. W Polsce ukazały się m.in.: „Psychoterapia grupowa. Teoria i praktyka”, „Dar psychoterapii”, „Kuracja Schopenhauera”, „Kiedy Nietzche szlochał”, „Mama i sens życia”, „Kat miłości”, „Leżąc na kozetce”. Najnowsza - „Patrząc prosto w słońce” - ukaże się wkrótce w Polsce nakładem Instytutu Psychologii Zdrowia PTP.

Zobacz więcej

Chorzy z zazdrości

Gdzie nie ma zazdrości, próżno szukać miłości – mówi perskie przysłowie, wskazując na bliski związek obu uczuć. Zazdrość sama w sobie nie jest niczym złym, ale gdy powoduje, że nie kontrolujemy własnych zachowań i nie potrafimy zaufać partnerowi, niszczy nie tylko nasze relacje z bliskimi, ale również nas samych.

Zobacz więcej

Ona kocha się sama

Jeżeli nie stały partner, nie romanse i jednorazowe przygody, to co? Samotność? Dręczące nierozładowane podniecenie, bezsenność, bóle krzyża, nerwowość, utrudniona zdolność koncentracji. A może masturbacja? To wybór ponad 10 procent kobiet.

Zobacz więcej

Czas na dziecko

Rodzina nie rodzi się raz, ona wciąż tworzy się na nowo. Znaczna część przełomowych dla rodziny momentów związana jest z dziećmi – ich narodzinami, kolejnymi etapami dorastania. O tym, kiedy jest najlepszy czas na dziecko, co ono zmienia w życiu partnerów, w jakim stopniu może być zagrożeniem – mówi prof. Bogdan de Barbaro.

Zobacz więcej

Między geniuszem, obłędem a zbrodnią

W drugiej połowie XIX wieku jednym z najgorętszych zwolenników homeopatii był Cesare Lombroso. Jego dokonania doceniło nawet Brytyjskie Stowarzyszenie Homeopatyczne. Dziś w nielicznych biografiach Lombroso próżno szukać informacji na ten temat. Do historii nauki przeszedł z zupełnie innego powodu.

Zobacz więcej

Cuchnące bajki

Tran dobrze wpływa na mózg - to powszechne przekonanie. Wiele osób wierzy, że dieta może być przyczyną złego lub dobrego zachowania dzieci. Do jakiego stopnia te poglądy są słuszne? - zastanawia się w październikowym „The Psychologist” profesor David Benton. „The Psychologist” w Polsce współpracuje wyłącznie z „Charakterami”.

Zobacz więcej

Parada samooszustów

Czy oszustwo może być niezamierzone? Etycy temu zaprzeczają: aby powiedzieć, że ktoś oszukuje lub kłamie, musimy założyć, że robi to zupełnie świadomie. Ale psychologia udowadnia co innego – świat jest pełen nieświadomych samooszustów.

Zobacz więcej

Przekraczać, by tworzyć

Przekraczać, by tworzyć Fundamentalną dyspozycją człowieka, ludzkiej natury, jest transgresja - zdolność przekraczania istniejącego stanu rzeczy. To dzięki owej zdolności człowiek tworzy cywilizację, kulturę i osobowość - uważa prof. Józef Kozielecki, twórca psychotransgresjonizmu, jednej z najbardziej interesujących koncepcji psychologicznych XX wieku. Prof. dr hab. JÓZEF KOZIELECKI jest psychologiem, emerytowanym profesorem Uniwersytetu Warszawskiego, członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk. To wybitny badacz i eseista, twórca psychotransgresjonizmu. Zajmował się też psychologiczną teorią decyzji. Autor m.in.: „Psychologicznej teorii samowiedzy” (1981), „Koncepcji transgresyjnej człowieka” (1987), „Społeczeństwa transgresyjnego”. Jest laureatem wielu nagród, m.in.: Polskiej Akademii Nauk (za monografię o psychologicznej teorii decyzji), The Japanese Science Foundation (za całokształt prac poświęconych teorii decyzji) oraz The Jurzykowski Cultural Foundation (za pracę dotyczącą transgresyjnej koncepcji człowieka). Należy do znaczących towarzystw naukowych: European Association of Experimental Social Psychology, Society for Judgement and Decision Making, European Society for Cognitive Psychology.

Zobacz więcej

Dlaczego ludzie uprawiają seks

Motywacja seksualna jest znacznie bardziej złożona niż nam się wydaje. Seks uprawiamy nie tylko dla przyjemności, ale także np. z litości. O wynikach swoich najnowszych, nieogłoszonych jeszcze badań, pisze dla „Charakterów” prof. David. M. Buss - jeden z najwybitniejszych psychologów ewolucyjnych na świecie. David M. Buss jest profesorem psychologii, pracuje na University of Texas w Austin, gdzie kieruje Zakładem Różnic Indywidualnych i Psychologii Ewolucyjnej. Laureat wielu nagród, między innymi APA Distinguished Scientific Award for Early Career Contribution. Autor ponad dwustu publikacji naukowych oraz wielu książek. Najpopularniejsze to: „Ewolucja pożądania. Jak ludzie dobierają się w pary?” i „Zazdrość - niebezpieczna namiętność”, które zostały przetłumaczone na kilkanaście języków. Już wkrótce ukaże się Why Women Have Sex, której jest współautorem. Wśród zainteresowań badawczych Bussa znajdują się takie zagadnienia, jak strategie doboru partnera, konflikt płci, zazdrość, niewierność, przemoc. Jego ostatnie badania dotyczą seksualności kobiet.

Zobacz więcej

Stres, który zaszedł za skórę

Przy tym schorzeniu skóra staje się zwierciadłem naszych emocji. Gdy człowiek tłumi złość, rozpacz czy lęk, ona boli, swędzi, pęka... Ta choroba to atopowe zapalenie skóry.

Zobacz więcej

Trening cudów

Lękliwemu lwu trening behawioralny uratował życie. Samice zagryzłyby go, gdyby opiekunowie nie nauczyli dzikiego kota... naturalnych zachowań. O przydatności psychologii w opiece nad zwierzętami można było przekonać się naocznie latem w Kerteminde.

Zobacz więcej

Praktycznie

W niewoli emocji

Mój list gończy: An­gelika, lat 19, z lekką nadwagą, rodzina na wpół patologiczna – matka alkoholiczka (nie żyje od 8 lat), ojciec pijak żyjący we własnym świecie, do tego trzy starsze siostry.

Zobacz więcej

Laboratorium

Przypadki Phineasa Gage'a

Czy można przeżyć wypadek, w trakcie którego żelazny pręt przeleciał na wylot przez głowę? Większość psychologów odpowiedziałaby, że jest to możliwe. Bo niemal wszyscy uczyli się o przypadku Phineasa Gage'a. Niestety, nie zawsze rzeczy prawdziwych.

Zobacz więcej