Charaktery - 9 / 2010 / Spis treści

Wstęp

Odwaga

Odwaga jest bliźniaczą siostrą strachu. Żeby być odważnym, trzeba najpierw poczuć obawę. Trzeba tego strachu posmakować, trzeba się z nim pomęczyć.

Zobacz więcej

Porachunki z prawdopodobieństwem

Myślenie statystyczne stanie się kiedyś tak niezbędne w życiu społecznym jak umiejętność pisania i czytania, przewidywał sto lat temu Herbert Wells, ojciec literatury science-fiction. Czy jego wizje się sprawdziły? Statystyka rzeczywiście jest dziś wszechobecna. I równie wszechobecne są błędy w stosowaniu metod statystycznych...

Zobacz więcej

Na temat

fot. AlexBrylov/istockphoto

Rozważna i odważna 

Ile śmiałości wymaga ryzykowanie własnego sądu, „zuchwałe nazywanie rzeczy po imieniu”, niepoddawanie się zbiorowym emocjom? Tylko ktoś naprawdę odważny jest w stanie dociekać prawdy o sobie - przekonuje CYNTHIA L.S. PURY.

 

Zobacz więcej

Opowieści o męstwie i nie tylko

Mamy wiele opowieści na swój temat. Czasem jesteśmy w nich ofiarą, krzywdzoną przez los, poddającą się trudnościom. Czasem zaś mężnie zmagamy się z przeciwnościami, śmiało kroczymy do przodu. Odważnie zagłębiamy się w zakamarki własnej psychiki, ryzykując, że nie zawsze spodoba się nam to, co tam znajdziemy. Która z tych opowieści jest prawdziwsza? 

Zobacz więcej

Odwaga w cywilu

Ofiary mobbingu czy fizycznej agresji zawsze potrzebują obok siebie osoby, która udzieli im wsparcia, wykazując się odwagą cywilną. Jednak ludziom często zwyczajnie jej brakuje. Eksperci uważają, że można ją wyćwiczyć lub po prostu nauczyć się jej. Veronika Brandstätter, profesor psychologii ogólnej z Uniwersytetu w Zurychu, pisze o specjalnych programach treningowych, które mają pomóc świadkom aktów przemocy przełamać własną niemoc.

Zobacz więcej

Praktycznie

Wychowany na DDA?

Czy każdy, kto miał w domu przynajmniej jednego rodzica uzależnionego od alkoholu, ma syndrom DDA? Od roku jestem w związku z 36-letnim mężczyzną, którego ojciec był alkoholikiem - pyta 18 -letnia Anna.

Zobacz więcej

Dobre strony złego humoru 

Nikt nie lubi ciągle zrzędzących osób. Tymczasem bycie „zrzędzącym pesymistą” może być korzystne. Okazuje się bowiem, że ci, którzy widzą świat w czarnych barwach, posiadają więcej rozsądku od lekkomyślnych optymistów, a co za tym idzie - są mniej podatni na manipulacje.

Zobacz więcej

Ja w wielkim świecie 

Leonard Zelig, bohater filmu Woody’ego Allena, cierpiał na niezwykłą chorobę: w niewytłumaczalny sposób upodabniał się do osób, z którymi przebywał. Nie tylko zachowywał się tak jak one, ale nawet wyglądał podobnie. Kim był właściwie prawdziwy Zelig? Gdzie się podziało jego Ja? HAZEL ROSE MARKUS wyjaśnia, jak Ja radzi sobie w niezwykle zmiennej rzeczywistości XXI wieku. HAZEL ROSE MARKUS jest profesorem psychologii Stanford University, gdzie kieruje Research Institute of Comparative Studies in Race and Ethnicity. Wprowadziła pojęcie schematów Ja jakjako uogólnionych przekonań człowieka na własny temat. Pisała o Ja roboczym (working self) jako aktualnej wersji siebie, która kieruje naszym zachowaniem w bieżącej sytuacji, i o Ja możliwych (possible selves) – wyobrażonych wizjach siebie w przyszłości, które mogą motywować nas do podejmowania różnych działań. Zajmuje się badaniem wpływu czynników socjokulturowych na kształtowanie pojęcia Ja. Autorka i współautorka wielu publikacji dotyczących Ja. Była żoną Roberta Zajonca.

Zobacz więcej

Gdy do uszu płynie Amadeusz... 

Jeśli chcesz mieć wyższe IQ, słuchaj muzyki Mozarta - zachęcają popularne poradniki. Powołują się na badania nad tzw. efektem Mozarta, ale czy prawidłowo interpretują ich wyniki?

Zobacz więcej

W pułapce lęku 

Przychodzi znienacka. Może dopaść nas wszędzie - pod prysznicem, w łóżku, w pracy, na ulicy. Gdy nadchodzi, obezwładnia całkowicie, uciska klatkę piersiową i odbiera oddech. Czy przed niespodziewanymi atakami paniki i napadami lęku można się obronić?

Zobacz więcej

Podróż po uzdrowienie

O trudnej drodze do zerwania z przeszłością „dziecka alkoholika” opowiada Timmen Cermak, amerykański psychiatra. Tekst jest fragmentem książki pt. Czas na uzdrowienie, która ukaże się jesienią nakładem Wydawnictwa Charaktery.

Zobacz więcej

Laboratorium

Surfowanie po goliźnie

131 milionów. Tyle linków wyświetla się, gdy w wyszukiwarkę internetową wpiszemy hasło „porno”. Ta „obfitość” i łatwość dostępu sprawia, że lawinowo rośnie liczba „korzystających” z pornografii. I to zarówno mężczyzn, jak i kobiet. Jakie psychologiczne konsekwencje niesie ze sobą oglądanie pornografii?

Zobacz więcej

Wojna o samca

Wydaje się, że to samce toczą bój o samice. Nic bardziej mylnego. Tak naprawdę rywalizują ze sobą kobiety. Walczą na szminki, obcasy i dekolty. Obmawiają rywalki i szargają ich reputację. Nie przebierają w środkach, a wszystko po to, by zdobyć tego jedynego, najseksowniejszego, najporządniejszego...

Zobacz więcej

Uwaga: lęk!

Lęk ma bezpośredni wpływ na to, jak funkcjonuje nasza uwaga. Osoby lękowe charakteryzuje obniżona skuteczność kontroli uwagowej, co starają się kompensować, zwiększając wykorzystanie zasobów, ale tylko wtedy, gdy zadanie jest wymagające lub ważne. O najnowszych badaniach pisze prof. MICHAEL EYSENCK. MICHAEL EYSENCK, światowej sławy badacz lęku, jest profesorem psychologii na Roehampton University w Londynie. Zajmuje się szczególnie poznawczymi czynnikami wpływającymi na lęk zarówno u osób zdrowych, jak i z zaburzeniami lękowymi. Jest synem Hansa Eysencka, jednego z najwybitniejszych psychologów XX wieku. W języku polskim ukazała się ich wspólna książka Podpatrywanie umysłu. Dlaczego ludzie zachowują się tak, jak się zachowują.

Zobacz więcej

Podwójna tożsamość psychologii 

Pozwala nam coraz lepiej poznawać zakamarki naszej psychiki. Zmienia nasze życie, przeobraża też inne dziedziny nauki. Psychologia obecnie odgrywa większą rolę niż kiedykolwiek wcześniej. PHILIP ZIMBARDO i CHRISTINA MASLACH zastanawiają się, jakie jeszcze wyzwania ją czekają. I dlaczego politycy stronią od wiedzy psychologicznej.

Zobacz więcej

Wypalacze mózgu 

Dostępne legalnie lub prawie legalnie. Niby nieszkodliwe. Sprzedawane pod płaszczykiem „relaksujących” kadzidełek, „leczniczych” ziółek czy „wspomagających” herbatek. Jednak dopalacze, bo o nich tutaj mowa, są tak samo groźne jak twarde, zakazane narkotyki. Mózgowe mechanizmy ich działania prowadzą w prostej linii do trudnego w leczeniu uzależnienia, wyniszczenia tkanki nerwowej, a w skrajnych przypadkach - do śmierci.

Zobacz więcej

Porachunki z prawdopodobieństwem

Myślenie statystyczne stanie się kiedyś tak niezbędne w życiu społecznym jak umiejętność pisania i czytania, przewidywał sto lat temu Herbert Wells, ojciec literatury science-fiction. Czy jego wizje się sprawdziły? Statystyka rzeczywiście jest dziś wszechobecna. I równie wszechobecne są błędy w stosowaniu metod statystycznych...

Zobacz więcej

I

Ostatnie słowa potępionych 

O czym człowiek myśli na łożu śmierci? Co chce przekazać swoim bliskim i tym, których zranił? A co chce powiedzieć człowiek w celi śmierci? Janelle Ward wczytuje się w ostatnie słowa osób skazanych na śmierć i szuka w nich oznak człowieczeństwa. Tekst ukazał się we wrześniowym numerze miesięcznika „The Psychologist” (www.thepsychologist.org.uk), który w Polsce współpracuje wyłącznie z „Charakterami”.

Zobacz więcej

Małomówny blady pan

Przypadająca w 2009 roku sto pięćdziesiąta rocznica urodzin Jana Władysława Dawida przeszła bez echa nawet w jego rodzinnym Lublinie. A przecież jeszcze nie tak dawno, w czerwcu 1959 roku, zorganizowano tam jubileuszowy X Ogólnopolski Zjazd Polskiego Towarzystwa Psychologicznego dla uczczenia tej ciekawej postaci polskiej psychologii. Okolicznościowe referaty dotyczące różnych aspektów życia i twórczości J.W. Dawida wygłosili podówczas tak znani polscy uczeni jak Stefan Błachowski i Stefan Szuman.

Zobacz więcej