Charaktery - 9 / 2007 / Spis treści

Wstęp

Rzeczy pierwsze...6

Ciągle słyszymy o wolności, o jej pragnieniu i o jej smaku. Pełno zaklęć o wolności na sztandarach i na barykadach. Tymczasem, jak zauważył Stanisław Jerzy Lec, „życie zmusza człowieka do wielu czynności dobrowolnych". Wokół nas nie brak ludzi zniewolonych. Jest ich tak wielu, że nie brak rozważań nad osobowością zniewolonych. Zauważmy jednak, że dywagacje o osobowości niewolników nie mają sensu.

Zobacz więcej

Pociągi bez żadnego nadzoru

Dlaczego niektórzy ludzie ryzykownych sytuacji unikają jak ognia, a inni od takich sytuacji uzależniają się? Alpinista George Mallory, pytany po co wspinać się na Mount Everest, odparł: „Ponieważ tam jest”. Czy można zatem uzależnienie od ryzyka motywować walką ze swoją słabością?

Zobacz więcej

Dole i niedole ludzi zdołowanych

Niska samoocena ujemnie wpływa na jakość życia. Ludzie, którzy postrzegają własną osobę tylko w ciemnych barwach, częściej też przeżywają negatywne stany emocjonalne, przedwcześnie wycofują się z wielu działań, rezygnują z wielu szans na rozwój. A gdy pomimo to osiągną sukces - nie potrafią się z niego cieszyć. Co więcej, wcale nie dążą do tego, aby ową niezbyt komfortową sytuację zmienić. Skąd ten paradoks?

Zobacz więcej

Trzecia siła w konflikcie

Ona oskarża go o zdradę. On twierdzi, że jest „zimna”. Ich kilkuletnie małżeństwo rozpada się dzień po dniu. Wkrótce zdecydują o rozwodzie. Czy jest dla nich jeszcze jakaś szansa? Owszem, jeśli pozwolą, by w ich życie wkroczyła „trzecia siła”, czyli zawodowy mediator.

Zobacz więcej

Naród na terapii

Czy na pierwszy rzut oka zdrowy, szczęśliwy i bogaty naród amerykański cierpi na jakieś dolegliwości? Owszem, i to na wiele - twierdzą amerykańscy naukowcy oraz publicyści. Ich zdaniem 77 procent populacji Amerykanów „spełnia” wszelkie warunki, aby stać się potencjalnymi pacjentami psychoterapeutów. Na ile jest to obraz prawdziwy?

Zobacz więcej

Po co nam nowe szare komórki?

Dobra wiadomość! Twój mózg wytwarza szare komórki! Pokutujący przez lata pogląd, że neurony możemy jedynie tracić, że nowe nigdy nie powstają, został obalony. Mózg zatem, przynajmniej w jakimś stopniu, odradza się. Tylko po co? To - banalne na pozór - pytanie zaprząta dziś najtęższe umysły.

Zobacz więcej

Od haju do piekła

Jakie mechanizmy mózgowe odpowiadają za uzależnienie? Co w mózgu decyduje o tym, że przyjemność przeradza się w nałóg i czy jest szansa na wynalezienie szczepionki uodparniającej na hazard? Na te i wiele innych pytań odpowiada prof. Jerzy Vetulani.

Zobacz więcej

Moc z niczego

Placebo, to najczęściej tabletka z... cukru. Czyli „coś”, co nie ma żadnych właściwości leczniczych. A jednak - aplikowana pacjentom - działa! W jaki zatem sposób działa placebo? Dlaczego mocno wierzymy, że uzdrawia nas to, co nie ma żadnej mocy uzdrawiającej?

Zobacz więcej

Ufam Ci, ale...

Kiedy mówimy o zaufaniu, musimy zawsze określić, do czego się ono odnosi. Bezwzględne zaufanie występuje niezwykle rzadko. Bo - jak pisał Russell Hardin, amerykański politolog - „tylko małe dziecko, osoba zakochana, Abraham przemawiający do Boga lub fanatyczny zwolennik charyzmatycznego przywódcy może powiedzieć »Ufam ci« bez przyjmowanego implicite dookreślenia”

Zobacz więcej

Praktycznie

fot: MariaDubova/istockphoto

Jaka jest różnica między dziewczynką

Stereotyp grzecznej, pracowitej i uczynnej dziewczynki wydaje się tak sympatyczny, że nie zastanawiamy się, jak duże koszty psychiczne płacą dziewczęta w wyniku powszechnych wobec nich oczekiwań.

Zobacz więcej

fot: Mita Stock Images/shutterstock.com

W cieniu ojca

Wychowałam się w Australii, więc pisanie po polsku przychodzi mi z lekkim trudem, ale spróbuję wyrażać się w miarę sensownie. Nie pamiętam momentu, w którym uświadomiłam sobie bądź mnie uświadomiono, że mój ojciec jest alkoholikiem.

Zobacz więcej

Szklana pułapka półpancerna

Uzależnienie to choroba fazowa. Człowiek się rodzi w jakimś konkretnym środowisku, i ta genetyka jest oczywiście ważna jako potencjalna predyspozycja. Następnie coś tam ćwiczy – jeden picie, drugi hazard, trzeci dragi. Jeden dłużej, inny krócej.

Zobacz więcej

Nie czynię dobra, które chcę...

Radość, wypoczynek, zabawa – owszem, ale koniecznie z alkoholem. Tak jest przecież łatwiej, przyjemniej. Niepokój, frustracja, zmartwienie, lęk, poczucie winy, wstyd, niepewność. I znów butelka, która ma być lekarstwem.

Zobacz więcej

Uzdrawianie z nałogu

Nie ma uniwersalnej i skutecznej metody leczenia uzależnień. Skuteczne bywają natomiast terapie proponowane poszczególnym uzależnionym.

Zobacz więcej

Laboratorium

Tropiciel konformizmu

Solomon Asch, autor głośnych badań nad konformizmem, stał się jednym z najbardziej znaczących badaczy zagadnień psychologii społecznej. Pomimo tego, że - jak czasem twierdził - został psychologiem w zasadzie w wyniku… pomyłki.

Zobacz więcej