Charaktery - 7 / 2008 / Spis treści

Wstęp

Moda na sukces trwa

Pragniemy go, ale po cichu, skrycie. Publicznie krytykujemy tych, co pędzą ku niemu bez hamulców. Życzymy sobie sukcesu oficjalnie, przy świątecznych okazjach, ale gdy ktoś go już osiągnie – traci naszą sympatię. Wychowujemy do niego dzieci, choć się do tego nie przyznajemy. Ma wielu ojców, lecz często traktowany jest po macoszemu. Wyczekiwany i przeoczony, wymodlony i przeklęty... Sukces. Czemu tak ciężko żyć bez niego? Czemu z nim wcale nie łatwiej?

Zobacz więcej

Twarze sukcesu

Sukces ma dwie twarze. Pierwsza, najbardziej znana, kojarzy się z szelestem banknotów, bogactwem, sławą. Wiąże się z docenieniem przez innych. Ale jest też sukces innego rodzaju. Wewnętrzny. Taki, w którym wysokość poprzeczek ustawiamy my sami. Ten sukces nie ma pułapu, nie jest niczym ograniczony. Codziennie możemy odnosić go na nowo - uważa Janusz Czapiński. Prof. dr hab JANUSZ CZAPIŃSKI jest psychologiem społecznym, prorektorem Wyższej Szkoły Finansów i Zarządzania, pracuje też na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego. Jest autorem kilku teorii dotyczących adaptacji. Od 1991 roku razem z socjologami, demografami i ekonomistami bada jakość życia Polaków.

Zobacz więcej

Normalni aseksualni

Seks mógłby dla nich nie istnieć. Nie są nim zainteresowani. Twierdzą, że nikt ani nic ich nie podnieca. Zawsze czuli się inni. Dzisiaj, w ślad za innymi mniejszościami, wychodzą z ukrycia. Domagają się, by uznano ich za osobną, czwartą orientację seksualną. Czy słusznie?

Zobacz więcej

Narcyz się nazywam

Pan N. uważa się za kogoś wyjątkowego, komu należy się podziw i szczególne przywileje. Chętnie pokazuje, na co go stać. Podkreśla swe walory. Jeździ tylko drogimi, ekskluzywnymi samochodami, nosi tylko markowe rzeczy. Szczególnie silnie działa tym na kobiety. Potrafi uwodzić, rozbudzać pragnienia. Biada jednak tym, którzy ulegną jego urokowi.

Zobacz więcej

Rozbierani wzrokiem

Jaki przedmiot, jak żaden inny, obnaża naszą osobowość? Pokazuje cechy charakteru, nawet te, które skrzętnie ukrywamy? To lustro - przekonują w swojej książce trzej wybitni amerykańscy psychologowie.

Zobacz więcej

Rzeczy pierwsze...16

Sukces, to przechodzenie od porażki do porażki bez utraty entuzjazmu – powiedział kiedyś Winston Churchill, wieloletni premier Wielkiej Brytanii. Dobrze wiedział, ile waży porażka. Wiedział też jak często porażka staje się koniecznością. Churchill najwyraźniej nie dał się opętać ideologii sukcesu, ale przez to należał do wyjątków.

Zobacz więcej

Sytuacje, które prowokują zło

Cała nasza moralność osadzona jest w przeszłości. A z kolei myślenie o przyszłości uświadamia nam, że będziemy odpowiedzialni za konsekwencje naszych działań. Dlatego ludzie, którzy chcą nami manipulować, nakłonić do zła, wiedzą, że muszą nas zamknąć w chwili obecnej i sprawić, abyśmy nie myśleli o jutrze. To dlatego w żadnym kasynie na świecie nie ma okien ani zegarów - mówi Philip Zimbardo. Prof. Philip Zimbardo jest psychologiem, emerytowanym profesorem Stanford University. Zajmuje się m.in. psychologią zła, terroryzmu i dehumanizacji, wpływem społecznym i perswazją. Od czasu słynnego stanfordzkiego eksperymentu więziennego bada, dlaczego w pewnych sytuacjach dobrzy ludzie czynią źle. Wyniki tych 40-letnich studiów zawarł w książce „The Lucifer Effect: Understanding How Good People Turn Evil”, (edycję polską przygotowuje na jesień Wydawnictwo Naukowe PWN). Jest autorem najpopularniejszego podręcznika psychologii „Psychologia i życie”. Od lat bada też przyczyny nieśmiałości; wyniki opisał w książce „Nieśmiałość”.

Zobacz więcej

Psychiatra z charakterem

Na krótko przed drugą wojną światową Stanisław Ignacy Witkiewicz opublikował fragmenty swej rozprawki Niemyte dusze - rodzaj studium społeczno-obyczajowego, zwanego niekiedy „pamfletem na rodaków”. Utwór ten, wydany w całości dopiero wiele lat po śmierci Witkacego, w dużej części odwołuje się do poglądów Ernsta Kretschmera na temat charakteru człowieka.

Zobacz więcej

Życie ze skazą

Każdy z nas ma niepowtarzalny wygląd, ale wygląd niektórych ludzi może się wydać szczególnie niezwykły. Dotyczy to na przykład osób z chorobą skóry lub innym widocznym oszpeceniem. Psychologicznym aspektom takiej sytuacji poświęcony był specjalny numer brytyjskiego „The Psychologist”.

Zobacz więcej

Dlaczego Polakom nie wychodzi

Czy kiepskie wyniki naszej drużyny piłkarskiej na Euro 2008 świadczą o tym, że Polacy nie są stworzeni do gier zespołowych? Co ma wspólnego przeciętna polska rodzina z drużyną Leo Beenhakkera? Czym różni się mistrzowska drużyna od drużyny mistrzów i czy psycholog może odwrócić losy meczu? O tajnikach gier zespołowych mówi Jan Blecharz, psycholog sportu, współtwórca sukcesów Adama Małysza. Dr Jan Blecharz jest psychologiem sportu, absolwentem Uniwersytetu Jagiellońskiego. Pracuje jako adiunkt w Zakładzie Psychologii Instytutu Nauk Humanistycznych AWF w Krakowie. Interesuje się przygotowaniem mentalnym sportowców do zawodów najwyższej rangi oraz psychologicznymi aspektami urazów fizycznych w sporcie. Pracował między innymi z kadrą Polski w koszykówce kobiet, kadrą skoczków narciarskich, łyżwiarzami figurowymi, z Polskim Związkiem Strzelectwa Sportowego. Uczestniczył jako psycholog w igrzyskach olimpijskich, mistrzostwach świata i mistrzostwach Europy. Lubi teatr i dobrą literaturę. W młodości uprawiał biegi na średnich dystansach.

Zobacz więcej

Dialogi z myszką

Komputer to nie tylko klawiatura, monitor i dysk. To coś, a nawet ktoś, kto znaczy o wiele więcej. Jest towarzyszem życia. Lubimy go. Odwzajemniamy mu się za to, co nam daje. Nie chcemy sprawić mu przykrości. A sympatia do niego jest cenna. Przekłada się na pieniądze. Niestety, nie nasze.

Zobacz więcej

Co mówią oczy

Czy drobiazgowa analiza toru naszego wzroku pozwoli już wkrótce rozpoznać, czego - nawet nieświadomie - pragniemy i w jakim jesteśmy stanie psychicznym? To całkiem możliwe. Na razie eyetracking ujawnia to, co naprawdę widzimy, a nie to, co deklarujemy, że widzimy.

Zobacz więcej

Uzależnieni opaleni

Opalona skóra jest symbolem piękna i zdrowia. Dodaje nam urody, sprawia, że wyglądamy smuklej i atrakcyjniej. Coraz częściej jednak korzystanie z kąpieli słonecznych i solariów staje się niebezpiecznym dla zdrowia nałogiem. Nazywamy go tanoreksją.

Zobacz więcej

Psychologiczna utopia

B.F. Skinner w powieści Walden Two opisał idealne społeczeństwo, oparte na nauce o zachowaniu. Czy możliwe jest jednak stworzenie takiego doskonałego społeczeństwa w rzeczywistości? Czy taka utopia może się powieść? Spróbowano ją wcielić w życie w Los Horcones w Meksyku.

Zobacz więcej

Praktycznie

W kręgu gniewu

Nie jestem pewien, czy moje problemy z otoczeniem mają związek z tym, że jestem DDA. Mam 21 lat. Przez większość dzieciństwa żyłem w strachu, bo mój ojciec pił (byłem świadkiem wielu nocnych awantur i wizyt policji w domu). 

Zobacz więcej