Charaktery - 6 / 2009 / Spis treści

Wstęp

Rzeczy pierwsze

Zadziwiające, z jak błahych powodów ludzie rozstają się, z jak błahych powodów porzucają miejsca i rzeczy. Zdumiewające jest też i to, że potrafią trwać w związkach z ludźmi i rzeczami, choć miewają naprawdę poważne powody, aby natychmiast od nich uciekać. Zarówno jedni, jak i drudzy mają pełne garście argumentów na rzecz swoich wyborów.

Zobacz więcej

Spotkanie z rozstaniem

Spotykamy się. Jakiś czas jesteśmy razem, coraz bliżej. A potem coś się dzieje, uczucia stygną. Jak śpiewa Mira Kubasińska: „powiedzieliśmy już wszystko, odegraliśmy już wszystko, śmiech i płacz, jest już tylko powtórzeniem, jest już tylko odegraniem scen sprzed lat”. Przychodzi pora rozstania - ktoś odchodzi, ktoś zostaje porzucony. Czy może ono obyć się bez cierpienia? Czy trzeba zniszczyć coś, żeby się móc rozstać - z osobą, ideą, wspomnieniem, pasją?

Zobacz więcej

Blizna po rozwodzie

Choć pobierając się obiecujemy: „nie opuszczę cię aż do śmierci”, bywa, że związek umiera. Rozstajemy się, ale nadal nosimy drugą osobę w sobie. Jedni próbują to zaklepać, założyć plaster na niewyjętą drzazgę, i mówią „wszystko jest okej”. Drudzy stale rozpamiętują swoje zranienie. Cierpią, nie mogąc pogodzić się z tym, co się stało. Czy jest inne wyjście? Jak żyć po rozwodzie? KUBA JABŁOŃSKI jest psychologiem, psychoterapeutą. Pracuje w Ośrodku Pomocy i Edukacji Psychologicznej „Intra” w Warszawie, prowadzi terapię par i terapię indywidualną. Napisał książkę Rozwód. Jak go przeżyć.

Zobacz więcej

Po mojemu, po twojemu, po naszemu?

To, co wnosi do związku każdy z partnerów - wzorce, przekonania, nawyki - początkowo jest akceptowane. Próba sił - czyje reguły i normy będą obowiązywać - następuje później, kiedy mija faza zauroczenia.

Zobacz więcej

Seks, klaps, seks...

Nastrojowa muzyka, seksowna bielizna, blask świec, to dla miłośników spankingu za mało. W łóżku pragną stać się niegrzeczną uczennicą i srogim nauczycielem, który da jej podniecające lanie. Dewiacja, perwersja czy... norma?

Zobacz więcej

Tango i cash czyli symfonia zakupów

Im więcej czasu spędzamy w sklepie, tym więcej kupujemy. Tę zależność natychmiast dostrzegli sprzedawcy i zaczęli się zastanawiać, w jaki sposób przedłużyć czas pobytu klientów w sklepie. W sukurs przyszli im psychologowie, którzy odkryli, że wystarczy puścić odpowiedni rodzaj muzyki.

Zobacz więcej

Homo konsultant

Ileż to razy każdy z nas słyszał zdanie: „ja ci radzę...”. Polak-dobra rada jest wszędzie i na wszystko ma receptę. Doradzi, gdzie jechać, co wziąć na ból gardła, w którym mięsnym co najlepsze, niezależnie od tego, czy chcemy go słuchać, czy też nie. Skąd w nas ta nieustanna potrzeba doradzania innym?

Zobacz więcej

Jesień przy otwartych drzwiach

Wiele osób przebywających w domach opieki skarży się, że ich dzieci najpierw umieściły je tam, a następnie sprzedały ich domy i wzbogaciły się ich kosztem. Czasem jest to prawda, ale takie wypowiedzi są też odzwierciedleniem tego, co przeżywają starsze osoby umieszczone w ośrodku opieki po latach niezależnego życia. Wszyscy ludzie powinni mieć co najmniej jedne drzwi, przy pomocy których mogą się odciąć od reszty świata. Osoby mieszkające w domu opieki tracą te drzwi - mówi Ira Rosofsky. Ira Rosofsky jest psychologiem. Stopień doktora uzyskał na University of Chicago. Pracuje w placówkach opieki długoterminowej w stanie Connecticut. Autor książki Nasty, Brutish, and Long: Adventures in Old Age and the World of Eldercare, która ukazała się w USA w marcu br. nakładem wydawnictwa Avery/Penguin. Ira Rosofsky dzieli się w niej doświadczeniami ze swojej pracy zawodowej, z opieki nad starzejącymi się rodzicami, a także refleksjami nad własnym starzeniem się. Publikował m.in. w „New York Timesie” i „Los Angeles Times”. Mieszka w New Haven (Connecticut), z żoną i trójką dzieci.

Zobacz więcej

Zmienić świat... serialami

Przeludnienie, bezrobocie, bieda, to problemy, z jakimi zmaga się współczesny świat. Czy psychologia dysponuje jakimkolwiek "lekarstwem", które mogłoby uzdrowić świat? Na to pytanie odpowiada Albert Bandura. Tekst ukazał się w czerwcowym numerze miesięcznika „The Psychologist” (www.thepsychologist.org.uk), który w Polsce współpracuje wyłącznie z „Charakterami”.

Zobacz więcej

Jaka kultura, taki mózg

Czy małpa bardziej pasuje do banana, czy do krowy? Czy myślenie o matce uruchamia w mózgu te same ośrodki, co myślenie o sobie? Otóż, jak to w psychologii bywa, odpowiedź brzmi: to zależy. W tym przypadku zależy od kultury, w jakiej wzrastaliśmy. Jej wpływ jest tak duży, że zmienia nie tylko nasz sposób myślenia, ale sięga głębiej, wprost do naszego mózgu.

Zobacz więcej

Proroctwo Darwina

Gdy w 1859 roku Karol Robert Darwin obwieścił światu swoją teorię ewolucji, świat odwrócił się od niego. W tym roku świętujemy dwie rocznice: dwusetną urodzin Darwina i 150 lat od ukazania się jego dzieła O powstawaniu gatunków. Teoria ewolucji przetrwała - na niej w dużym stopniu opiera się myślenie o człowieku.

Zobacz więcej

Uczony na medal

W ciągu ostatniego dziesięciolecia ukazało się w Polsce kilka opracowań historii psychologii, głównie tłumaczeń z języków obcych. W żadnej z tych książek nie pojawia się nazwisko Howarda C. Warrena. A przecież medal jego imienia, wręczany dorocznie w Princeton, uznawany jest za jedno z najważniejszych wyróżnień psychologicznych w Stanach Zjednoczonych.

Zobacz więcej

Eksperyment na bezdechu

Czy wiecie, co dzieje się z człowiekiem, którego pozbawia się oddechu? Tuż przed TYM momentem na jego twarzy pojawia się wyraz zaskoczenia, potem zamykają się oczy... Takie m.in. obserwacje poczynili kanadyjscy naukowcy podczas eksperymentu nad warunkowaniem. Dla zdobycia „wiedzy”, nieświadomych niczego ludzi prowadzili na krawędź życia.

Zobacz więcej

Nieświadomość kameleona

Rzadko zdajemy sobie sprawę z gestów i mimiki, jakie ujawniamy w kontaktach z innymi ludźmi, choć mają one ogromny wpływ zarówno na nas samych, jak i postrzeganie nas przez innych. Mogą bowiem decydować o tym, czy będziemy lubiani lub być źródłem wnioskowania o naszej prawdomówności. Uświadomienie sobie roli gestów i mimiki może sprawić, że będziemy wydawać się jeszcze sympatyczniejsi, łatwiej zorientujemy się, że ktoś kłamie, a nam samym łatwiej będzie... ukryć prawdę.

Zobacz więcej

Ewolucja majster-klepka

Ewolucja czasem działa jak niedowidzący i leniwy majster! Tworzy z tego, co jest pod ręką, nie dba o jakość wykonania. Byle działało do następnego pokolenia.

Zobacz więcej

Stopniowanie kryzysu

Skutki kryzysu odczuwają osoby, które tracą pracę, dom... To obniża ich dobrostan i poczucie szczęścia. Co prawda dochody i szczęście nie są ze sobą blisko związane, lecz tak już jest, że kiedy dochody drastycznie spadają, ma to wpływ na szczęście.

Zobacz więcej

Życie po wypadku

Chwila nieuwagi lub brawury, a potem huk, brzęk tłuczonego szkła, ból i miesiące leczenia. Rany na ciele z czasem się goją, gorzej z psychiką. Dla tych, którzy przeżyli wypadek, koszmar dopiero się zaczyna i może trwać długo, czasem przez całe, zrujnowane życie.

Zobacz więcej

O bezdusznej psychologii i religii bez pytań

Religijność nie prowokuje psychologii do gruntownych jej badań. Fenomen ludzkiej religijności jest praktycznie nieobecny w salach akademickich, gdzie kształci się przyszłych psychologów. Religia odwzajemnia się psychologii pięknym za nadobne: jej naukowi przedstawiciele podkreślają często, że psychologia nie ma o religii wiele do powiedzenia, a w swoich nielicznych analizach religijności ślizga się jedynie po powierzchni spraw „nie z tej ziemi”. Dlaczego tak się dzieje?

Zobacz więcej

Praktycznie

fot. kieferpix/istockphoto.com

Zaczytany mózg

Mózg dzisiejszego czytelnika działa dzięki tym samym instrukcjom genetycznym, które umożliwiły naszym praprzodkom  przetrwanie. Emocje Nabokova i teorie Einsteina poznajemy więc dzięki mózgowi ukształtowanemu w celu przeżycia na sawannie afrykańskiej.


Zobacz więcej

Wybucham i prowokuję

Mój tato jest alkoholikiem, nigdy się nie leczył i nie zamierza tego robić. Wiele razy próbowałam na niego wpłynąć, ale na nic się to nie zdało. On nie rozumie, że bardzo nas niszczy psychicznie.

Zobacz więcej