Charaktery - 5 / 2009 / Spis treści

Wstęp

Rzeczy pierwsze

Żyjemy w obrębie różnorodnych granic. Choć są to granice niewidoczne, to w jakiś szczególny sposób są rozpoznawane. Dostrzegają je po swojemu już małe dzieci, a w miarę dorastania, szczególnie w okresie dorosłości, granice te umacniają się. Najczęściej nie są to fizyczne bariery, ale raczej symboliczne linie demarkacyjne, oddzielające każdego z nas od innych ludzi.

Zobacz więcej

Getta ludzi szczęśliwych

Oddalamy się od siebie nie tylko mentalnie, ale i fizycznie. Odgradzamy się od „obcych”. W monitorowanym bloku jesteśmy wśród „swoich”, ale im też nie ufamy. Czy przestrzeń, w której żyjemy, wpływa na naszą potrzebę bliskości z innymi – zastanawia się KATARZYNA ZABORSKA.

Zobacz więcej

W pułapce seksu

Dla seksu gotowi są poświęcić rodzinę,pracę czy zdrowie. Seks staje się dla nich potrzebą tak silną, jak dla alkoholika chęć napicia się. Seksoholicy przechodzą podobne fazy w uzależnieniu jak alkoholicy. I podobne mechanizmy są podstawą tych uzależnień. W terapii seksoholików dąży się do zmiany negatywnej samooceny.

Zobacz więcej

Zabawy z bronią

Do polskich przedszkoli weszła nowa moda: chłopców zachęca się do opieki nad misiami, a dziewczynki do reperowania dachu domku dla lalek. Pistolety, żołnierzyki i miecze lądują w piwnicy, bo rzekomo wzbudzają w dzieciach agresję. Czy taka cenzura ma sens?

Zobacz więcej

Intryga prawdy

Często deklarujemy „chcę tylko znać prawdę”, ale mamy z nią problemy. Nie tylko dlatego, że mamy tendencję do mijania się z nią. Paul Ekman pokazał, że kłamstwo jest zjawiskiem pospolitym i dość dobrze tolerowanym. Przede wszystkim dlatego, że w odróżnieniu od prawdy w sensie logicznym, prawda w sensie psychologicznym oznacza wiele rzeczy...

Zobacz więcej

Fałszować jak z nut

Boimy się, gdy kłamiemy. Boimy się, gdy mówimy prawdę, lecz nikt nam nie wierzy. Unikamy prawdy, gdy jej poznanie mogłoby być dla nas zbyt bolesne. Chronimy się w ten sposób przed cierpieniem - uważa PAUL EKMAN, wybitny znawca psychologii kłamstwa. Dr PAUL EKMAN jest psychologiem. Specjalizuje się w badaniu gestów mimicznych i mowy ciała. Od 30 lat zajmuje się problematyką kłamstwa i oszustwa. W 1975 roku wraz z Wallace’em Friesenem opracował System Kodowania Ruchów Twarzy - FACS (Facial Action Coding System). Jest laureatem wielu nagród, m.in. nagrody Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego za wybitne osiągnięcia naukowe. Autor wielu publikacji, m.in. Kłamstwo i jego wykrywanie w biznesie, polityce i małżeństwie. Współautor podręcznika Natura emocji.

Zobacz więcej

Terapia po Samsonie

Opinie i komentarze: Czy dziś klienci są chronieni przed nadużyciami ze strony terapeutów? Andrzej Samson - znany psycholog i psychoterapeuta, oskarżony o molestowanie seksualne swoich małoletnich pacjentów - umarł jako formalnie niewinny człowiek. Choć został skazany przez sąd I instancji, to sąd II instancji uchylił ten wyrok i nakazał powtórzenie procesu. Śmierć oskarżonego zamknęła sprawę karną, ale nie powinna zamknąć dyskusji na temat mechanizmów ochrony klientów przed nadużyciami ze strony psychoterapeutów. Na wiele pytań związanych ze sprawą Andrzeja Samsona nie uzyskamy już nigdy odpowiedzi, na wiele jednak powinniśmy jej szukać. Co się zmieniło w polskiej psychologii i psychoterapii od wybuchu tzw. sprawy Andrzeja Samsona? Czy dziś klienci mogą czuć się bezpieczniej niż pięć lat temu? Pytamy o to reprezentantów środowiska psychoterapeutów i psychologów.

Zobacz więcej

Firma i ja

Pracownik związany emocjonalnie ze swoim pracodawcą rzadziej bierze chorobowe, lepiej pracuje i jest wierny swojemu szefowi nawet w burzliwych czasach. Jak przywiązać podwładnego do firmy i sprawić, by odrzucał lukratywne oferty konkurencji?

Zobacz więcej

I po co ci potomek?

Rodzice sądzą, że ich największym szczęściem są dzieci. Tkwią w iluzji – mówią naukowcy, którzy odkryli, że posiadanie dzieci wcale nie czyni nas szczęśliwszymi od osób świadomie rezygnujących z bycia rodzicami. Skąd zatem przekonanie o szczęściu płynącym z rodzicielstwa? Artykuł poświęcony tej kwestii ukazał się w miesięczniku „The Psychologist”.

Zobacz więcej

Terapia buntu

Zaburzenia zachowania dzieci i młodzieży należą do najbardziej kosztownych finansowo i społecznie problemów psychiatrycznych. Zachowania buntownicze i agresywne wymagają pomocy specjalistów. Prof. Alan E. Kazdin, wybitny badacz i praktyk terapii behawioralnej, pisze o stworzonych przez siebie metodach terapii zaburzeń zachowania i ich skuteczności. Alan E. Kazdin jest profesorem psychologii i psychiatrii dziecięcej na Uniwersytecie Yale oraz dyrektorem Yale’s Parenting Center and Child Conduct Clinic. Zaliczany jest do grona najwybitniejszych terapeutów behawioralnych na świecie. W 2008 roku pełnił funkcję prezesa Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego. W języku polskim ukazała się książka pod red. A.E. Kazdina i J.R. Weisza Psychoterapia dzieci i młodzieży. Metody oparte na dowodach (Wydawnictwo UJ, 2006) oraz poradnik Jak utrwalić wyuczone zachowanie (napisany wspólnie z K. Esveldt-Dawson, SPOA, 2000).

Zobacz więcej

Wędrujący psycholog

Gdy po wielkim kryzysie Ameryka była pogrążona w depresji, on zaprzągł wóz, skrzyknął swoich studentów i jeździł od wsi do wsi, oferując porady psychologiczne. Twórca teorii konstruktów personalnych bawił się ze swoimi pacjentami w teatr - nieśmiałym przydzielał rolę duszy towarzystwa!

Zobacz więcej

Terrorysta po Harvardzie

Ted Kaczynski dziś mógłby odbierać nagrodę Nobla, zamiast odsiadywać potrójne dożywocie. Co sprawiło, że geniusz matematyczny stał się pierwszym terrorystą Ameryki? Udział w kontrowersyjnym eksperymencie słynnego psychologa - twierdzi Alston Chase, autor książki Harvard and the Unabomber: The Education of an American Terrorist.

Zobacz więcej

Fuzja wyobrażeń

Wysoka wartość odżywcza, oryginalne wzornictwo, odporny na zabrudzenia - specjaliści od reklamy prześcigają się w zachwalaniu niepowtarzalnych zalet produktów. Coraz częściej stawiają też na niekonwencjonalną kampanię: starają się pobudzić naszą wyobraźnię. Czy wyobrażenie sobie delikatnego smaku czekolady rzeczywiście sprawi, że konsument zapragnie ją kupić?

Zobacz więcej

Wieczna chwila i inne czasy

Dla bohatera „Dnia Świstaka” czas zatrzymuje się 2 lutego. Ten dzień powtarza się tak długo, aż mężczyzna zmieni się na lepsze. Niektórzy z nas też tkwią w wiecznej teraźniejszości. Inni żyją wspomnieniami lub marzeniami. O perspektywach czasowych i ich skutkach opowiada prof. Philip Zimbardo. Prof. PHILIP ZIMBARDO jest psychologiem, emerytowanym profesorem Stanford University. Zajmuje się m.in. psychologią zła, terroryzmu i dehumanizacji, wpływem społecznym i perswazją. Jest autorem słynnego stanfordzkiego eksperymentu więziennego. Wyniki swoich badań nad tym, dlaczego ludzie czynią zło, opisał w głośnej książce Efekt Lucyfera, zaś badania nad przyczynami nieśmiałości w książce Nieśmiałość. Jest autorem najpopularniejszego podręcznika psychologii pt. Psychologia i życie. Od 1994 roku wraz z prof. psychologii Johnem Boydem z University of Virginia prowadzi badania, jak sposób postrzegania czasu wpływa na ludzkie myśli, odczucia i działania.

Zobacz więcej

Narodziny cybermózgu

Dzięki Internetowi nasz mózg ewoluuje - spekulują naukowcy. Spacery po cyberprzestrzeni pobudzają komórki mózgowe do pracy i tworzenia sieci nowych połączeń synaptycznych. Surfowanie chroni przed zmianami demencyjnymi, a chorym na Alzheimera pomaga podtrzymać sprawność umysłową.

Zobacz więcej

Racja obserwacji

Czy istnieje uniwersalne narzędzie rozstrzygające o prawdzie? Nie, jeśli przyjmiemy, że otaczający nas świat jest zależny od obserwatora że istnieją zjawiska odczuwane tylko przez wybranych ludzi. My, fizycy, zakładamy jednak, że narzędziem rozstrzygającym o prawdzie jest zawsze wynik doświadczenia. To on przesądza, która teoria jest prawdziwa, a która fałszywa.

Zobacz więcej

Gorycz słodkiego życia

Cukrzyk żyje ze świadomością, że jego leczenie w ogromnym stopniu zależy od... niego samego. Świetny lekarz, dostęp do najlepszych leków nie pomogą, jeśli sam nie będzie się kontrolował. Dlatego cukrzyca jest chorobą bardzo obciążającą psychicznie pacjenta - u diabetyków depresja występuje trzy razy częściej niż u innych chorych.

Zobacz więcej

Przerwany amerykański sen

Cztery lata temu ostrzegał Amerykę, że zmierza – niczym Titanic – na dno. Amerykański psychiatra prof. PETER C. WHYBROW przewidział kryzys amerykańskiego rynku. Przyczyny kryzysu tkwią w naszej postawie – ciągle więcej, nigdy dość!

Zobacz więcej

Zmierzam na południe...

Czas upływa tak samo, niezależnie od tego, czy pijesz w samotności, czy też jesteś przywódcą narodów. Czas ma znaczenie dla ciebie i ostatecznie jest jedyną rzeczą, która ma jakieś znaczenie. Jest wszystkim, co masz. Możesz spędzić go poszukując nowej wiedzy, zachowując wdzięczność za wczorajsze odkrycia, podziw dla odkryć dnia dzisiejszego i nadzieję na to, co odkryjesz jutro – podpowiada prof. Philip Zimbardo w swojej najnowszej książce. Książka wybitnych amerykańskich psychologów: Philipa Zimbardo i Johna Boyda pt. Paradoks czasu (The time paradox: the new psychology of time that will change your life), ukaże się na polskim rynku pod koniec maja nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN. Autorzy prezentują w niej wyniki wspólnych wieloletnich badań nad perspektywą postrzegania czasu.

Zobacz więcej

Na temat

fot. lilginny/istockphoto

Bliscy sobie oddaleni

Wszyscy marzymy o takiej bliskości, która buduje prawdziwą więź, ale nie ogranicza wolności każdego z nas. I choć dążymy do niej, to jednak razem jedynie bywamy. Samotni we dwoje, za murami wznoszonymi z lęku przed zranieniem.

Zobacz więcej