Charaktery - 2 / 2002 / Spis treści

Wstęp

Dokładka

Przyjaźń – jakież to piękne słowo. Przy-jaźń, przy-jaźnić, przy-jaźni, być przy kimś tak blisko, że przy samej jaźni, przy najistotniejszej istocie drugiego. Któż z nas, śmiertelnych, nie marzy o tym, aby choćby przez jedną chwilę w życiu poczuć tak bliską bliskość. Kiedy myślę o przyjaźni, o wszystkich swoich dawnych przyjaciołach (dwóch, trzech, nigdy więcej), zawsze powracam do myśli Dostojewskiego o tym, że przyjaciele mogą latami się nie widywać, gniewać się na siebie też mogą i strasznie złościć, mogą nawet nie pisywać do siebie i nie dawać czas długi znaku życia, lecz jeśliby który zawiódł, albo też porzucił w potrzebie, a może i nawet zdradził przyjaciela swego – to na pewno zachoruje, a może nawet i umrze.

Zobacz więcej

PRZYJAŹŃ NA WSZELAKI WYPADEK

Prawdziwa przyjaźń, oparta na równości, wyrozumiałości i zaufaniu, jest ważna w naszym życiu jak sól w dobrze przyprawionej potrawie. A mimo to psychologowie jak dotychczas nie poświęcili jej zbyt wiele uwagi...

Zobacz więcej

PRZYJAŹŃ TO ROBIENIE SOBIE NAWZAJEM DOBRYCH RZECZY

Między przyjaciółmi onflikty i spory są częstsze niż między zwykłymi znajomymi. Drobna różnica zdań urasta do rozmiarów przepaści. Dzieje się tak, ponieważ w przyjaźni szukamy potwierdzenia naszych sądów, wartości czy postaw.

Zobacz więcej

Nie ma sklepów z przyjaciółmi

Pierwsze związki koleżeńskie stanowią podstawę do nawiązania głębszych uczuciowo i bardziej trwałych relacji w późniejszym wieku. To właśnie w tych związkach dzieci uczą się dostrzegania, rozumienia i przeżywania uczuć innych ludzi.

Zobacz więcej

GDY CZŁOWIEK MIESZKA U KOTA

Opowiadając o ukochanych zwierzętach ludzie tak naprawdę mówią o sobie – uważa ANNA BRZEZIŃSKA.

Zobacz więcej

Pomiędzy nami a innymi zwierzętami

Przyjaźń jest nam, ludziom, dostępna w bardzo różnorodnej formie. Mniej wiemy na ten temat o zwierzętach. Które są zdolne do przyjaźni? Te, którym przydaje się ona w życiu. W formowaniu przyjaźni znaczącą rolę odgrywa pierwotna zdolność do przywiązania do swojego potomstwa lub do rodziców. I choć niektóre niższe zwierzęta opiekują się potomstwem (np. niezwykle troskliwymi matkami są samice krokodyli), to jednak do przyjaźni zdolne są przede wszystkim ptaki i ssaki.

Zobacz więcej

NIE SPOSÓB UNIKNĄĆ EMOCJI

Co jest pierwsze: emocje czy poznanie? Czy emocje można kontrolować? - odpowiada ROBERT ZAJONC. Robert Zajonc - wybitny psycholog społeczny polskiego pochodzenia. Pracował na University of Michigan, obecnie jest profesorem na Wydziale Psychologii Uniwersytetu Stanford. Zajmuje się analizą procesów wpływających na społeczne zachowania. W serii eksperymentów zbadał efekt facylitacji społecznej i jego wpływ na efektywność działań. Udowodnił, że efekt ten obserwować można również w zachowaniach zwierząt, np. karaluchów. Wiele badań poświęcił relacji między afektem i poznaniem. Ujawniony w jego eksperymentach efekt prostej ekspozycji potwierdza wpływ afektu, zachodzący bez udziału procesów poznawczych. W uznaniu zasług Uniwersytet Warszawski nadał mu doktorat honoris causa. Uważany jest za ojca założonego przy Uniwersytecie Warszawskim Instytutu Studiów Społecznych, afiliowanego przy Institute for Social Research, University of Michigan, Ann Arbor.

Zobacz więcej

CZŁOWIEK NA WYSOKOŚCIACH

Są zdolni nie tylko do przeżycia w trudnych andyjskich warunkach, ale żyją tam życiem godnym istot ludzkich. ZDZISŁAW JAN RYN opowiada o tym, jak andyjscy Indianie potrafili się dostosować do skrajnie trudnych warunków życia.

Zobacz więcej

PUŁAPKI IRRACJONALNOŚCI, W JAKIE WPADAJĄ RACJONALNIE MYŚLĄCY LUDZIE

Czy kobiety adoptujące dziecko łatwiej zachodzą w ciążę? Czy łatwo wygrać fortunę w Las Vegas? WILHELMINA WOSIŃSKA tłumaczy, dlaczego nasze decyzje, z pozoru logiczne, często takimi wcale nie są.

Zobacz więcej

WAŻNA ROZMOWA O PROSTYCH PYTANIACH

Dla wielu dorosłych pytania w rodzaju "Czy Pan Bóg istnieje?" są tak samo ważne i trudne, jak dla dzieci. Trzeba mieć odwagę poszukiwania odpowiedzi razem z dzieckiem. Nie bójmy się okazać własnej niewiedzy – mówi BARBARA SMOLIŃSKA, terapeutka zajmująca się terapią rodzin.

Zobacz więcej

TAK CIĘ LUBIĄ, JAK CIĘ WIDZĄ

Jeśli potakujemy głową i jednocześnie unikamy wzroku rozmówcy, to odbierze nas jako nieszczerych, a cały wysiłek włożony w autoprezentację idzie na marne. WALDEMAR DOMACHOWSKI wyjaśnia, w jaki sposób bez słów możemy wpływać na to, jak spostrzegają nas inni.

Zobacz więcej

SKINNER BEZ MITÓW

Pierwsza dekada bieżącego stulecia została ogłoszona przez Amerykańskie Towarzystwo Psychologiczne Dekadą Zachowania. Dlatego warto przyjrzeć się nieporozumieniom towarzyszącym poglądom Burrhusa Frederica Skinnera — najwybitniejszego twórcy podejścia behawioralnego w psychologii. Nieporozumienia narosłe wokół teorii Burrhusa Skinnera prostuje JERZY SIUTA.

Zobacz więcej

LOT NAD KUKUŁCZĄ KLATKĄ

David L. Rosenhan, amerykański psycholog, przeprowadził w latach 60. słynny eksperyment, który znacząco wpłynął na metody leczenia chorych psychicznie. W kilku szpitalach amerykańskich umieścił - bez wiedzy personelu - osiem zdrowych psychicznie osób (w tym siebie), które nazwał „pseudopacjentaml". Przez cały czas trwania eksperymentu wszyscy pseudopacjenci byli traktowani jak ciężko chorzy psychicznie. W żadnym szpitalu lekarze i psychologowie nie rozpoznali, że mają do czynienia z ludźmi zdrowymi psychicznie.Publikujemy artykuł Davida L. Rosenhana opisujący eksperyment, który miał wpływ na sposób leczenia chorych psychicznie.

Zobacz więcej

Rodzina jako źródło agresji

Agresja rozumiana jest jako każde intencjonalne działanie ukierunkowane na wyrządzenie komuś lub czemuś szkody, straty lub zadanie bólu. Wśród czynników środowiskowych, które mogą stanowić źródło zachowań agresywnych, wymienia się niekorzystne oddziaływania środowiska rodzinnego. Poniżej spróbujemy odpowiedzieć na pytanie, jak rodzi się agresja w rodzinie.

Zobacz więcej

SŁOWA, OBRAZY, DŹWIĘKI 1

STANISŁAW ŻAK na nowo odczytuje "Przesłanie Pana Cogito",BRONISŁAW MAJ popada w zadumę nad wierszem CYPRIANA NORWIDA, a dlaczego polskie komedie są nieśmieszne zastanawia się BARTOSZ ŻURAWIECKI.

Zobacz więcej

WOLNOŚĆ I OBŁĄKANIE

Obłąkanie to przede wszystkim zamknięcie, odcięcie od świata innych ludzi – twierdzi ANDRZEJ LEDER.

Zobacz więcej