Charaktery - 1 / 2010 / Spis treści

Wstęp

Czas na wdzięczność

Wdzięczność to uczucie niewygodne. Trudne. Wielu z nas ma kłopoty z przyjmowaniem wdzięczności, bywa to dość krępujące. Wielu ma też problem z dawaniem wdzięczności. Niejeden powtarza, że łatwiej jest dawać niż brać, bo kiedy się bierze, to czuje się przymus wdzięczności. Kiedy się daje, wdzięczność beneficjentów nie ma dużego znaczenia. Choć, dodać wypada, zależy to od sposobu rozumienia reguły wzajemności.

Zobacz więcej

Fizyka poza rozumem

Ci, którzy nie doznali szoku, stykając się po raz pierwszy z teorią kwantową, z całą pewnością jej nie zrozumieli - twierdził Niels Bohr, laureat Nagrody Nobla z 1922 roku za opracowanie teorii budowy atomu. Inny noblista, nagrodzony w 1965 roku za zasługi w dziedzinie elektrodynamiki kwantowej Richard Feyman, był jeszcze bardziej dosadny - Nikt nie rozumie fizyki kwantowej.

Zobacz więcej

Na temat

Dowody wdzięczności bez powodu

To ona jest miarą naszego człowieczeństwa. Jest cnotą i łaską, odblaskiem naszej szlachetności, najpiękniejszym darem serca. Niewiele trzeba, by ją poczuć. A jednak tak wielu nie potrafi jej w sobie odnaleźć. Wdzięczność. Taka, której żaden dowód niepotrzebny. Taka, co powraca, choć dana była bez adresu zwrotnego. Taka, która szczęście daje i tym, którzy ją czują, i tym, którym jest okazywana.

Zobacz więcej

Wdzięczna strona życia

Uzdrawia relacje społeczne, wzmacnia zdrowie, poprawia samopoczucie i pozwala lepiej zrozumieć siebie. Z drugiej strony - często wprawia w zakłopotanie, mamy trudności z jej wyrażeniem, wymaga wielkiej pokory. Na szczęście można ją ćwiczyć. O wdzięczności mówi prof. ROBERT EMMONS, badacz tego zjawiska. ROBERT EMMONS jest profesorem psychologii na University of California, Davis. Jego zainteresowania naukowe obejmują psychologię osobowości, psychologię emocji i religii. Bada zjawisko wdzięczności oraz jej związek ze szczęściem i dobrostanem. Jest redaktorem naczelnym czasopisma „The Journal of Positive Psychology”. Autor książek: The Psychology of Ultimate Concerns; The Psychology of Gratitude; Thanks!: How the New Science of Gratitude Can Make You Happier.

Zobacz więcej

Praktycznie

Życie mnie męczy

Ojciec Doroty jest uzależniony od alkoholu i hazardu. Psychicznie prześladuje całą rodzinę, obarcza córkę odpowiedzialnością za własne, zmarnowane życie. Terapetutka radzi dziewczynie, by jak najszybciej oddzieliła i usamodzielniła się od rodziców.

Zobacz więcej

Mój psychomąż

Norman Daniels to przykładny mąż i szanowany policjant. Tylko jego żona Rose wie, że to fasada skrywająca prawdziwą naturę mężczyzny. Norman i Rose to bohaterowie thrillera Stephena Kinga, jednak realny świat pełen jest podobnych historii. Dramatów kobiet, które odkrywają, że ich ukochany jest psychopatą.

Zobacz więcej

Mężczyźni lubią blond

Czy rzeczywiście niebieskookie blondynki są bardziej pożądane przez mężczyzn? Zasadniczo tak... chyba że matki owych mężczyzn są brunetkami.

Zobacz więcej

Sens życia według kobiety

Mężczyźni z rozpędem pokonują kolejne szczeble kariery. Swoją wartość mierzą grubością portfela. Kobiety zostają w tyle. Ale wcale nie dlatego, że nie mogą mężczyzn dogonić - po prostu nie startują w wyścigu. W efekcie odnoszą podwójne zwycięstwo: wykonują pracę, która ma dla nich znaczenie oraz znajdują czas dla siebie i bliskich - przekonuje kanadyjska psycholog SUSAN PINKER. Susan Pinker jest psychologiem i dziennikarką. Współpracuje z międzynarodowymi czasopismami, m.in. „The New York Times” i „Der Spiegel”, na łamach których podejmuje zagadnienia z zakresu psychologii, polityki społecznej, edukacji, ekonomii behawioralnej i biznesu. Autorka książki Paradoks płci, która została uhonorowana prestiżową nagrodą Amerykańskiego Towarzystwa Psychologicznego - William James Book Award.

Zobacz więcej

Sztuka koncentracji

Sportowcy przed zawodami powtarzają ciągi cyfr, chirurdzy przed zabiegiem słuchają Bacha. Po co? Żeby się skoncentrować. Koncentracja jest podstawą sukcesu, także w nauce. W piątej części pomocnika maturalnego kilka praktycznych rad i skutecznych technik, które pomogą nam skupić uwagę.

Zobacz więcej

Gdy facet nie może

Facet zawsze ma ochotę na seks - tak myślą kobiety, a utwierdzają je w tym sami mężczyźni. Dlaczego zatem piękne i zakochane dziewczyny coraz częściej muszą namawiać swoich oziębłych partnerów do łóżkowych igraszek?

Zobacz więcej

Laboratorium

Czy twój brat jest jedynakiem?

Dlaczego brat czy siostra w niektórych rodzinach daliby się za siebie pokroić, a w innych są dla siebie zagorzałymi wrogami? Co kształtuje relację pomiędzy rodzeństwem? Odpowiedzi na to pytanie poszukują Alison Pike, Tina Kretschmer i Judith F. Dunn, których tekst ukazał się w miesięczniku „The Psychologist” (www.thepsychologist.org.uk), współpracującym w Polsce wyłącznie z „Charakterami”.

Zobacz więcej

Teatr marionetek

Niektóre pasożyty potrafią zawładnąć mózgiem zwierząt i manipulować zachowaniem gospodarzy. Toksoplazmoza na przykład sprawia, że myszy ku swojej zgubie zakochują się w kotach. A co czyni ten pasożyt z człowiekiem?

Zobacz więcej

Zrozumieć znaczenie

W jaki sposób uczymy się rozumieć znaczenia? Jak to się dzieje, że osoby cierpiące na demencję semantyczną tracą zdolność rozpoznawania znaczenia tego, co widzą? W jaki sposób tworzymy metafory? Takie m.in. dylematy porusza teoria modelowania koneksjonistycznego. James L. (Jay) McClelland jest profesorem psychologiina Uniwersytecie Stanforda, gdzie kieruje Center for Mind, Brain and Computation. Pionier modelowania koneksjonistycznego i stosowania modeli równoległego rozproszonego przetwarzania do problemów w percepcji, rozwoju poznawczym, uczeniu się języka i neurobiologii pamięci. Za swoje badania otrzymał wiele prestiżowych nagród, w tym nagrodę American Psychological Association - za wybitny wkład do nauki (1996) oraz William James Fellow Award przyznaną przez Association for Psychological Science - za całożyciowy wkład do psychologii (2003-2004).

Zobacz więcej

Obserwator tłumów

Ponoć pierwszym francuskim uczonym, który pod koniec XIX wieku zawitał na Podhale, był Gustave Le Bon. Ten sam, którego nazwisko wielu czytelników skojarzy od razu ze słynną książką Psychologia tłumu. Pokłosiem wizyty był wyjątkowo dokładny raport o polskich Tatrach, w którym znalazła się nawet legenda o Janosiku.

Zobacz więcej

Władcy emocji

W romansach emocje kierują nami, tam można oszaleć z miłości lub z rozpaczy. W powieściach kryminalnych przeciwnie - to my władamy emocjami. Zachowujemy kamienną twarz i stalowe nerwy, patrząc niebezpieczeństwu prosto w oczy. A w życiu? Kto rządzi? Kiedy emocje bywają górą? Czy możemy je poskromić? Czy warto? Czy nakaz boski może sprawić, że staniemy się agresywniejsi? Debatują na ten temat profesorowie: Wiesław Łukaszewski, Alina Kolańczyk, Tomasz Maruszewski i Bogdan Wojciszke. Prof. dr hab. WIESŁAW ŁUKASZEWSKI jest psychologiem. Pracuje w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej Wydział Zamiejscowy w Sopocie. Członek Komitetu Psychologii PAN. Napisał m.in.: Osobowość: struktura i funkcje regulacyjne; Szanse rozwoju osobowości; Wielkie pytania psychologii oraz Wytrwałość w działaniu (z Magdaleną Marszał-Wiśniewską). Prof. dr hab. ALINA KOLAŃCZYK pracuje w SWPS, zorganizowała Wydział Zamiejscowy w Sopocie. Zajmuje się regulacyjną funkcją procesów afektywnych. Jest współautorką książek Czuję, myślę, jestem; Serce w rozumie. Prof. dr hab. Tomasz Maruszewski jest psychologiem, wykładowcą w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej Wydział Zamiejscowy w Sopocie. Główne obszary jego naukowych zainteresowań to psychologia procesów poznawczych, psychologia emocji, pamięć autobiograficzna i mechanizmy radzenia sobie z traumą. Napisał między innymi Psychologię poznania i Pamięć autobiograficzną. Prof. dr hab. BOGDAN WOJCISZKE jest psychologiem społecznym, dziekanem sopockiego wydziału SWPS. Pracuje w Instytucie Psychologii PAN. Zajmuje się między innymi spostrzeganiem społecznym. Napisał m.in.: Teoria schematów społecznych; Człowiek wśród ludzi; Psychologia miłości; Kobieta zmienną jest. Zapis rozmowy jest zaczerpnięty z książki pt. Namiętności. Miłość - Władza - Ryzyko, kolejnego tomu z cyklu „Bliżej psychologii”, który ukaże się już w maju 2010 nakładem Wydawnictwa Smak Słowa. Tom pierwszy pt. MANIPULACJA ukazał się w 2009 roku.

Zobacz więcej

Lepiej mniej wiedzieć

To, co sobie uświadamiamy, wcale nie musi być rzeczywistością. Może po prostu zależeć od tego, co aktualnie robimy i o czym myślimy. Człowiek świadomy może działać gorzej niż przed uświadomieniem, popełniać błędy, z których zdaje sobie sprawę i... wcale niekoniecznie być szczęśliwy.

Zobacz więcej

Kojarzenie jest jak seks

Myślenie nie boli - to prawda dość znana. A poszukiwanie skojarzeń? Jest przyjemne. Prawie tak samo jak seks. Przynajmniej dla naszego mózgu.

Zobacz więcej

I

Fotografii nie można kupić

Pokazanie twarzy wykrzywionej grymasem cierpienia... Dla mnie to jest kradzież. A kraść nie wolno. Nie wolno za tę cenę - za cenę wdeptywania kogoś w ziemię, wdeptywania w ziemię czyjejś twarzy - zbierać pokłonów - twierdzi fotografik WOJCIECH PRAŻMOWSKI w rozmowie z Dariuszem Bugalskim, dziennikarzem radiowej Trójki, poetą i pisarzem. Wojciech Prażmowski jest absolwentem Szkoły Fotografii Twórczej w Brnie (1975). Członek Związku Polskich Artystów Fotografików. Reprezentuje nurt fotografii kreacyjnej. Twórca foto-obiektów. Brał udział w blisko 300 wystawach i projektach w kraju i za granicą. Jego prace znajdują się w zbiorach m.in.: Muzeum Narodowego we Wrocławiu, Muzeum Sztuki w Łodzi, Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Musset for Fotokunst w Odense, Musée de I’Elysee w Lozannie, Nihon University w Tokio, Stripped House Museum of Art w Tokio, Alvar Aalto Museum w Jyvaskyla, Museo de Arte Contemporánea w Vigo, Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie, Lauders Foundation w Nowym Jorku oraz w prywatnych zbiorach kolekcjonerskich.

Zobacz więcej